চোৰধৰা- অধ্যায় ১৫ - অসমীয়া

(ASSEB-I)

Assam State School Education Board

Formerly— Board of Secondary Education, Assam

CLASS : IX

SUBJECT : ASSAMESE (MIL)

Medium : Assamese

CHAPTER— 15

চোৰধৰা

প্ৰশ্নাৱলী

ভাব-বিষয়ক :

১। অতি চমুকৈ উত্তৰ লিখা:

(ক) কানাই বুলি কাৰ কথা কোৱা হৈছে?

উত্তৰ: শ্ৰীকৃষ্ণ।

উত্তৰ: কানাই বুলি ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণৰ শিশু অৱস্থাৰ কথা কোৱা হৈছে।

(খ) লৱণু-চোৰ কৃষ্ণই গোপীৰ মুখত কি সানি দিছিল?

উত্তৰ: লৱণু (মাখন)।

উত্তৰ: লৱণু-চোৰ কৃষ্ণই গোপীৰ মুখত লৱণু (মাখন) সানি দিছিল।

(গ) মাধৱদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ কীৰ্তিস্তম্ভ কি?

উত্তৰ: নামঘোষা।

উত্তৰ: মহাপুৰুষ মাধৱদেৱৰ সাহিত্যিক জীৱনৰ কীৰ্তিস্তম্ভ হ'ল ‘নামঘোষা’।

(ঘ) 'ওহি বান্দীসৱক থানে আৱৰ নাহি।' 'আৱৰ নাহি' বুলি কোনে, কাক কৈছিল?

উত্তৰ: এই কথাষাৰ মাক যশোদাই পুত্ৰ শ্ৰীকৃষ্ণক উদ্দেশ্য কৰি কৈছিল। (ইয়াত 'আৱৰ নাহি আৱব' অৰ্থাৎ এই বান্দী বা গোৱালীহঁতৰ ওচৰলৈ আৰু নাযাবি বুলি মাক যশোদাই কৃষ্ণক বুজাইছিল)।

২। দীঘলীয়া প্ৰশ্নোত্তৰ:

(ক) 'হে মাই যশোদে, তোহোঁ তাপ তেজহ।' যশোদাৰ মনৰ তাপ গুচাবলৈ গোপীয়ে কিয় ক'ব লগা হৈছিল?

উত্তৰ: শ্ৰীকৃষ্ণই গোৱালীৰ ঘৰত লৱণু চুৰ কৰিবলৈ যাওঁতে গোপীয়ে তেওঁক ধৰি ৰাখিছিল। পুত্ৰ কৃষ্ণ ঘৰত নথকা বাবে আৰু তেওঁক কোনোবাই ধৰি ৰখাৰ উৱাদিহ পাই মাক যশোদা অত্যন্ত চিন্তিত আৰু শোকাকুল হৈ পৰিছিল। যশোদাৰ এই দুখ আৰু চিন্তা দূৰ কৰিবৰ বাবে গোপীয়ে আহি খবৰ দিছিল যে কৃষ্ণ ক'লৈও যোৱা নাই, বৰঞ্চ তেওঁ সুকলমে আছে আৰু গোপীসকলৰ মাজত নানা বুদ্ধি-চাতুৰীৰে কৌতুক নৃত্য কৰি আনন্দ বিলাই আছে। কৃষ্ণৰ এই কুশল বাৰ্তা দি যশোদাৰ মনৰ ভয় আৰু ব্যাকুলতা আঁতৰাবলৈকে গোপীয়ে 'হে মাই যশোদে, তোহোঁ তাপ তেজহ' (অৰ্থাৎ হে মা যশোদা, তুমি দুখ-চিন্তা ত্যাগ কৰা) বুলি ক'ব লগা হৈছিল।

(খ) শ্রীকৃষ্ণই গোপীৰ মুখত কিয় লৱণু সানি দিছিল?

উত্তৰ: শ্ৰীকৃষ্ণই গোৱালীৰ ঘৰত লৱণু চুৰি কৰিবলৈ সোমাওঁতে গোপীয়ে তেওঁক হাতে-লোটে ধৰি পেলায়। কিন্তু চতুৰ কৃষ্ণই নিজৰ দোষ ঢাকিবলৈ ওলোটাই গোপীজনীকহে চোৰ সজাই কয় যে তেওঁ লগৰীয়াসকলৰ সৈতে ৰাজবাটতহে ঘূৰি ফুৰিছিল, গোপীয়ে নিজেহে দধি খাই এতিয়া কৃষ্ণক চোৰ বুলিছে। এই কথাৰ সত্যতা প্ৰমাণ কৰিবলৈ কৃষ্ণই চুবুৰীৰ অন্য গোপীসকলক সাক্ষী মানে আৰু নিজৰ হাতত থকা লৱণুখিনি চতুৰালিৰে গোৱালীজনীৰ মুখত সানি দিয়ে। ইয়াৰ পিছত তেওঁ সকলোকে দেখুৱাই কয় যে চোৰ কোন তাৰ বাবে আন সাক্ষীৰ কি প্ৰয়োজন, গোপীৰ মুখখনেই ইয়াৰ ডাঙৰ সাক্ষী। গোপীসকলক প্ৰত্যুত্তৰত হৰুৱাবলৈ আৰু নিজকে নিৰ্দোষী প্ৰমাণ কৰিবলৈকে শ্ৰীকৃষ্ণই গোপীৰ মুখত লৱণু সানি দিছিল।

৩। 'ইহা শুনি চিন্তা-শোক তেজিৱে পৰম হৰষিত ভেল?'- কোনে, কাৰ আৰু কি কথা শুনি হৰষিত হৈছিল?**

উত্তৰ: ইয়াত মাক যশোদাই গোপীৰ মুখৰ পৰা নিজ পুত্ৰ শ্ৰীকৃষ্ণৰ কুশল সংবাদ তথা চাতুৰীৰ কথা শুনি পৰম হৰষিত হৈছিল।

কৃষ্ণই আনৰ ঘৰত লৱণু চুৰ কৰিবলৈ যাওঁতে গোপীয়ে ধৰি ৰখাৰ বাবে যশোদা চিন্তা আৰু শোকত আছিল। কিন্তু পৰৱৰ্তী সময়ত গোপীয়ে আহি যেতিয়া জনালে যে শ্ৰীকৃষ্ণই নিজৰ বুদ্ধি আৰু কথাৰ চাতুৰীৰে গোপীসকলক পৰাস্ত কৰিছে আৰু তেওঁলোকৰ মাজতে আনন্দেৰে নানা ধৰণৰ ধেমেলীয়া নৃত্য কৰি গোটেই গোকুলবাসীক আনন্দ দি আছে, তেতিয়া পুত্ৰৰ এই শুভ বাৰ্তা আৰু লীলাৰ কথা শুনি যশোদাৰ মনৰ সকলো চিন্তা-শোক দূৰ হ'ল আৰু তেওঁ পৰম আনন্দিত হৈ পৰিল।

৪। মাক যশোদাই কানাইক লগ পাই কি কি কথা কৈছিল আৰু কিদৰে চেনেহ প্রকাশ কৰিছিল?

উত্তৰ: মাক যশোদাই যেতিয়া গোপীসকলৰ মাজত পুত্ৰ কৃষ্ণক নৃত্য কৰি থকা অৱস্থাত লগ পালে, তেতিয়া চেনেহ আৰু মৰমত তেওঁৰ সমগ্ৰ শৰীৰ জুৰাই গ'ল। তেওঁ লগে লগে কৃষ্ণক কোলাত তুলি লৈ, ডিঙিত সাৱটি ধৰি মুখত চুমা খালে। কৃষ্ণই মাকৰ স্তন পান কৰাৰ লগতে কান্দি কান্দি গোপীসকলে কৰা ব্যৱহাৰৰ কথা জনোৱাত যশোদা খঙত অগ্নিশৰ্মা হৈ পৰিল।

যশোদাই গোপীসকলক 'দাসীক দাসী', 'শকত-আৱত ঢাণ্ডি' আদি বুলি গালি-গালাজ কৰিলে আৰু ক'লে যে তেওঁলোকৰ মুখত ছাই পৰক, কিয়নো তেওঁলোকে তেওঁৰ সৰু ল'ৰাটোক চোৰ বুলি কলঙ্কিত কৰিছে। তেওঁ কৃষ্ণক সান্ত্বনা দি ক'লে যে সেই বান্দীহঁতৰ ওচৰলৈ তেওঁ আৰু যাব নালাগে। নিজৰ ঘৰত দধি-দুগ্ধ-লৱণুৰ কোনো অভাৱ নাই, কৃষ্ণই যিমান খাব পাৰে সিমান তেওঁ দিব। পুত্ৰৰ প্ৰতি অপাৰ চেনেহ প্ৰকাশ কৰি যশোদাই কৃষ্ণক নিজৰ কোটি পুৰুষৰ পৰম দেৱতা, মূৰৰ মুকুট, ডিঙিৰ সাতসৰী আৰু বুকুৰ শীতল চন্দন বুলি অভিহিত কৰিছিল। শেষত তেওঁ কৃষ্ণৰ গাৰ ধূলি আঁচুৰে ঝাৰি ঘৰলৈ আনি শীতল জলেৰে স্নান কৰাই পঞ্চামৃত ভোজন কৰাইছিল।

ভাষা-বিষয়ক

৫। তলৰ পুৰণি শব্দবোৰৰ আধুনিক ৰূপ লিখা):

উত্তৰ:

তেজহ — ত্যাগ কৰা / এৰা

তোহাৰি — তোমাৰ

হামু — মই

থিক — আছে

মাখিয়ে — সানি

উনিকৰ — এওঁৰ

ফিৰত — ঘূৰি ফুৰা

গাৰি — গালি

৬। বিপৰীত শব্দ লিখা:

চোৰ → সাধু

উত্তৰ → প্ৰশ্ন / দক্ষিণ

কাতৰ → অকাতৰ / প্ৰগলভ

পুণ্য → পাপ

শোক → হৰ্ষ / আনন্দ

হৰ্ষ → বিষাদ / শোক

শীতল → উষ্ণ / গৰম

কবি পৰিচয় (শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱ)

জন্ম ও স্থান: মহাপুৰুষ শ্ৰীশ্ৰীমাধৱদেৱৰ জন্ম ১৪৮৯ খ্ৰীষ্টাব্দত লক্ষিমপুৰ জিলাৰ নাৰায়ণপুৰত হৈছিল।

ধৰ্মীয় ভূমিকা: তেওঁ অসমৰ নৱবৈষ্ণৱ ভক্তিধৰ্ম আন্দোলনৰ এগৰাকী অন্যতম গুৰি ধৰোঁতা আৰু মহাপুৰুষ শংকৰদেৱৰ প্ৰধান শিষ্য আছিল। জীৱনৰ প্ৰথমছোৱাত তেওঁ শাক্তধৰ্মী আছিল যদিও শংকৰদেৱৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ পিছত বৈষ্ণৱ ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰে।

সাহিত্যিক অৱদান: মাধৱদেৱ একাধাৰে এগৰাকী মহান কবি, নাট্যকাৰ আৰু সুগায়ক আছিল। তেওঁৰ শ্ৰেষ্ঠ কৃতি হ'ল 'নামঘোষা' (যাক হেজাৰী ঘোষা বুলিও জনা যায়)। ইয়াৰ উপৰি তেওঁ 'ভক্তি ৰত্নাৱলী', বহুসংখ্যক 'বৰগীত' আৰু শিশু কৃষ্ণৰ লীলা প্ৰধান কেইবাখনো 'নাট-ঝুমুৰা' (যেনে— চোৰধৰা, পিম্পৰা গুচোৱা, ভূমি লেটৱা, অৰ্জুন ভঞ্জন ইত্যাদি) ৰচনা কৰি অসমীয়া সাহিত্য চহকী কৰি থৈ গৈছে।

মহাপ্ৰয়াণ: ১৫৯৬ খ্ৰীষ্টাব্দত কোঁচবেহাৰৰ ভেলাদুৱাৰত এইজনা মহান সন্তৰ মহাপ্ৰয়াণ ঘটে।

পাঠৰ মূলভাব

'চোৰধৰা' ঝুমুৰাখনি মহাপুৰুষ মাধৱদেৱৰ এক অপূৰ্ব সৃষ্টি, য'ত শিশু কৃষ্ণৰ বাল্যকালৰ চাতুৰী আৰু ভক্তিৰাসৰ এক মধুৰ সমিলমিল দেখিবলৈ পোৱা যায়। ইয়াত নাট্যকাৰে শ্ৰীকৃষ্ণৰ মানৱীয় শিশু সুলভ চঞ্চলতা আৰু তেওঁৰ ঐশ্বৰিক ৰূপটো সমান্তৰালভাৱে দাঙি ধৰিছে।

লৱণু চুৰি কৰিবলৈ গৈ ধৰা পৰা কৃষ্ণই কেনেকৈ নিজৰ বুদ্ধিৰ বলেৰে ওলোটাই গোপীসকলকহে চোৰ সজাই পৰাজিত কৰে আৰু মাক যশোদাৰ আগত নিজৰ অবোধ ৰূপ প্ৰদৰ্শন কৰি মাকৰ চেনেহ বুটলে, সেয়াই এই পাঠৰ মূল উপজীৱ্য। মাক যশোদাৰ বাৎসল্য প্ৰেম আৰু শ্ৰীকৃষ্ণৰ ভকতবৎসল ৰূপৰ জৰিয়তে নাট্যকাৰে দেখুৱাইছে যে ভগৱান ভক্তৰ প্ৰেমৰ অধীন। শেষত ইয়াৰ আধ্যাত্মিক গুৰুত্ব প্ৰকাশ কৰি কোৱা হৈছে যে ভগৱান শ্ৰীকৃষ্ণ সমগ্ৰ ব্ৰহ্মাণ্ডৰ ঈশ্বৰ হৈও ভক্তৰ বাবে নৰ-ৰূপ ধাৰণ কৰি গোকুলত লীলা কৰিছে, যাৰ শ্ৰৱণ-কীৰ্তনে মানুহক সংসাৰৰ মায়াৰ পৰা মুক্তি দিয়ে।

পৰীক্ষাত সঘনাই অহা প্রশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১। 'ঝুমুৰা' বুলিলে কি বুজা? মাধৱদেৱৰ এখন ঝুমুৰাৰ নাম লিখা।

উত্তৰ: একোটা সম্পূৰ্ণ বিষয়বস্তু বা ঘটনাৰ সলনি কোনো একোটা ক্ষুদ্ৰ পৰিস্থিতি বা চুটি ঘটনাৰ আধাৰত কম চৰিত্ৰৰ সৈতে চমু পৰিসৰত ৰচনা কৰা অংকীয়া নাটসমূহকে 'ঝুমুৰা' বুলি কোৱা হয়।

মাধৱদেৱৰ এখন উল্লেখযোগ্য ঝুমুৰা হ'ল— 'চোৰধৰা' (বা 'পিম্পৰা গুচোৱা')।

প্ৰশ্ন ২। শ্ৰীকৃষ্ণৰ উত্তৰত হাৰ মানি গোপীসকলে কি কৰিলে?

উত্তৰ: শ্ৰীকৃষ্ণৰ চোকা বুদ্ধি আৰু কথাৰ চাতুৰীৰ সৈতে যুক্তিত বলে নোৱাৰি গোপীসকলে নিজৰ পৰাজয় স্বীকাৰ কৰিলে (ভঙ্গ মানল)। তাৰ পিছত শ্ৰীকৃষ্ণই তেওঁলোকৰ আঁচলত ধৰি টানিবলৈ ধৰাত গোপীসকলে কাতৰভাৱে কৃষ্ণক এৰি দিবলৈ অনুৰোধ কৰিলে আৰু পুৰস্কাৰস্বৰূপে লৱণু যাচিলে।

প্ৰশ্ন ৩। যশোদাই শ্ৰীকৃষ্ণক কি কি বুলি সম্বোধন কৰি নিজৰ চেনেহ প্ৰকাশ কৰিছিল?

উত্তৰ: যশোদাই শ্ৰীকৃষ্ণক অতি আদৰেৰে তেওঁলোকৰ ‘কোটি পুৰুষৰ পৰম দেৱতা’, ‘মাথাৰ মুকুট’, ‘ডিঙিৰ সাতসৰী’ আৰু ‘বুকুৰ শীতল চন্দন’ বুলি সম্বোধন কৰি গভীৰ বাৎসল্য চেনেহ প্ৰকাশ কৰিছিল।

অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংক্ষিপ্ত প্রশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১। মাধৱদেৱৰ একমাত্ৰ পূৰ্ণাংগ অংকীয়া নাটখনৰ নাম কি?

উত্তৰ: 'দধিমথন' বা 'অৰ্জুন-ভঞ্জন'।

প্ৰশ্ন ২। 'চোৰধৰা' নাটখনি কি ভাষাত ৰচিত?

উত্তৰ: ব্ৰজাৱলী ভাষাত ৰচিত।

প্ৰশ্ন ৩। "হামাৰ ঘৰে দধি দুগ্ধ লৱণু কে পুছত?"— কথাষাৰ কোনে কৈছিল?

উত্তৰ: কথাষাৰ মাতা যশোদাই পুত্ৰ কৃষ্ণক কৈছিল।

প্ৰশ্ন ৪। 'পঞ্চামৃত' কি কি বস্তুৰ সংমিশ্ৰণত তৈয়াৰ কৰা হয়?

উত্তৰ: এৱাঁ গাখীৰ, দৈ, ঘিউ, মৌ আৰু চেনি— এই পাঁচবিধ বস্তু মিহলাই পঞ্চামৃত প্ৰস্তুত কৰা হয়।

প্ৰশ্ন ৫। 'নিকাৰ' শব্দৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰ: যন্ত্ৰণা বা কষ্ট।

বহল প্রশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১। 'চোৰধৰা' ঝুমুৰাটিত শিশু শ্ৰীকৃষ্ণৰ চৰিত্ৰৰ কেনেধৰণৰ চতুৰালি প্ৰকাশ পাইছে, পাঠৰ আধাৰত আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: মহাপুৰুষ মাধৱদেৱ বিৰচিত 'চোৰধৰা' ঝুমুৰাটিত শিশু শ্ৰীকৃষ্ণৰ চৰিত্ৰটো অতি জীৱন্ত আৰু চতুৰালিৰে ভৰা ৰূপত অংকন কৰা হৈছে। লৱণু চুৰ কৰিবলৈ গৈ গোৱালীৰ হাতত ধৰা পৰিও কৃষ্ণই অলপো ভয় খোৱা নাই, বৰঞ্চ নিজৰ বুদ্ধিৰ বলেৰে পৰিস্থিতি নিজৰ অধীনলৈ আনিছে।

ধৰা পৰাৰ পিছত তেওঁ ওলোটাই গোৱালীজনীকহে চোৰ সজাই যুক্তি দিয়ে যে তেওঁ ৰাজবাটতহে ফুৰিছিল, গোপীয়ে নিজেহে লৱণু খাই কৃষ্ণক বদনাম দিছে। কথাষাৰ প্ৰমাণ কৰিবলৈ তেওঁ আন গোপীক সাক্ষী মানে আৰু পলকতে নিজৰ হাতৰ মাখনেৰে গোৱালীৰ মুখখন সানি দিয়ে, যাতে দেখাত গোৱালীজনীহে লৱণু খাই থকা যেন লাগে। কৃষ্ণৰ এই অপূৰ্ব চাতুৰীৰ আগত গোপীসকলে উত্তৰহীন হৈ পৰাজয় স্বীকাৰ কৰিবলৈ বাধ্য হয়। কেৱল সিমানেই নহয়, গোপীসকল থতমত খোৱাৰ সুযোগ লৈ তেওঁলোকৰ আঁচলত ধৰি টানি কৃষ্ণই ওলোটাই লৱণু আদায় কৰে আৰু আনন্দেৰে নৃত্য কৰে। এই সমগ্ৰ কাণ্ডই শিশু কৃষ্ণৰ অলৌকিক চাতুৰী আৰু ধেমেলীয়া স্বভাৱকে প্ৰতিপন্ন কৰে।

প্ৰশ্ন ২। পাঠটিত বৰ্ণিত যশোদাৰ মাতৃ-হৃদয়ৰ বাৎসল্য ভাবৰ এটা চমু আভাস দিয়া।

উত্তৰ: 'চোৰধৰা' পাঠটিত মাতা যশোদাৰ চৰিত্ৰৰ মাজেৰে চিৰন্তন মাতৃ-হৃদয়ৰ অপাৰ বাৎসল্য প্ৰেম সুন্দৰকৈ ফুটি উঠিছে। কৃষ্ণই ঘৰত লৱণু চুৰি কৰাৰ বাবে আনৰ ঘৰত আৱদ্ধ হৈ থকা বুলি শুনি যশোদাৰ বুকুত দুখ আৰু চিন্তাৰ পাহাৰ ভাঙি পৰিছিল। যেতিয়া তেওঁ কৃষ্ণক সুস্থ শৰীৰে গোপীসকলৰ মাজত দেখিবলৈ পালে, মাতৃ-হৃদয় জুৰাই গ'ল আৰু তেওঁ লৰালৰিকৈ পুত্ৰক কোলাত তুলি সাৱটি ধৰিলে।

আনহাতে, পুত্ৰৰ মুখত গোপীহঁতে চোৰ বুলি কৰা তিৰস্কাৰৰ কথা শুনি তেওঁ সতীক্ষ্ণ প্ৰতিবাদ কৰিছে। তেওঁৰ মতে নিজৰ ঘৰত দধি-দুগ্ধৰ ভঁৰাল চিলমিলকৈ থকা অৱস্থাত তেওঁৰ সোণবাপুৱে আনৰ ঘৰত কিয় চুৰ কৰিব? পুত্ৰক ৰক্ষা কৰিবলৈ তেওঁ গোপীসকলক চোকা ভাষাৰে তিৰস্কাৰ কৰিবলৈকো কুণ্ঠাবোধ কৰা নাই। কৃষ্ণক নিজৰ জীৱনৰ সৰ্বস্ব— অৰ্থাৎ মূৰৰ মুকুট আৰু বুকুৰ শীতল চন্দন বুলি জ্ঞান কৰা আৰু শেষত ঘৰলৈ আনি মৰমেৰে স্নান কৰাই পঞ্চামৃত খুওৱা কাৰ্যই যশোদাৰ অপৰিসীম পুত্ৰস্নেহ তথা বাৎসল্য ৰসৰ চৰম চানেকী দাঙি ধৰে।