গীত আৰু ছবি - অধ্যায় ৩ - অসমীয়া

(ASSEB-I)

Assam State School Education Board

Formerly— Board of Secondary Education, Assam

CLASS : X

SUBJECT : ASSAMESE (MIL)

Medium : Assamese

CHAPTER— 3

গীত আৰু ছবি

প্ৰশ্নাৱলী

ভাব-বিষয়ক :

১। চমু উত্তৰ দিয়া:

(ক) কেনে গীত আৰু কেনে ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে?

উত্তৰ:

গীত: আনৰ পৰা বুজাই দিলেহে বুজিব পাৰি।

ছবি: মূল ভাবটো সহজে বুজি নাপালে।

উত্তৰ: যিটি গীত আনৰ পৰা বুজাই দিলেহে বুজিব পাৰি, তেনে গীতক আৰু যাৰ মূল বা ঘাই ভাবটো কোনেও সহজে বুজি নাপায়, তেনে ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে।

(খ) সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিয়ে কেনেকৈ আমাৰ প্ৰাণ টানি ধৰে?

উত্তৰ: সদায় কাণেৰে শুনা সাধাৰণ সৰু কথাটিয়েও যেতিয়া সুৰ আৰু তালৰ মাজেৰে গীতৰ ৰূপ লয়, তেতিয়া সি অতি আকৰ্ষণীয় হৈ আমাৰ প্ৰাণ টানি ধৰে।

(গ) কবিৰ মতে কোনবোৰ বস্তু অজৰ-অমৰ?

উত্তৰ: কবিৰ মতে মিহি ভাব, মিহি গতি আৰু কৌশলী বিদ্যাৰ কোনো মৃত্যু নাই; এইবোৰ বস্তু অজৰ-অমৰ।

(ঘ) কেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি কয়?

উত্তৰ: যি গীত আৰু ছবি দেখি বা শুনি সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহে একে সমানে আনন্দ বা ৰং পায় আৰু যিয়ে জগতৰো আনন্দ-উলাহ বৃদ্ধি কৰে, তেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি কয়।

(ঙ) 'সিহে পায় নিজে নিজে আলাসত ঠাই'— ইয়াত 'আলাস' শব্দটোৰ অৰ্থ কি?

উত্তৰ: ইয়াত 'আলাস' শব্দটোৰ অৰ্থ হৈছে আকাশ বা শূন্য। কবিতাটোৰ প্ৰসংগত ইয়াৰ ভাবাৰ্থ হৈছে সমাজৰ অতি উচ্চ আসন বা আদৰণীয় স্থান।

২। ভাল গীত আৰু ছবিৰ মহত্ত্ব কেনেকুৱা— কবিতাটোৰ সহায়ত বুজাই লিখা।

উত্তৰ: কবি দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাৰ মতে, ভাল গীত আৰু ছবিৰ মহত্ত্ব অপৰিসীম আৰু ইয়াৰ আবেদন সাৰ্বজনীন। এটা ভাল গীত আৰু এখন ভাল ছবি বুজিবলৈ কোনো পণ্ডিত বা বিশেষজ্ঞ হোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই। এজন মানুহ যিমানেই নুবুজা বা অজ্ঞ নহওক কিয়, এটা সুমধুৰ গীতে তেওঁৰ হৃদয় আপোনা-আপুনি জগাই তোলে। ঠিক তেনেদৰে, এজন শিল্প-জ্ঞানহীন মানুহৰ চকুতো এখন ভাল ছবিয়ে সহজেই মন কাঢ়ি লব পাৰে।

ভাল গীত আৰু ছবিয়ে জাতি-অজাতি, ধনী-দুখীয়া, জ্ঞানী-অজ্ঞানী সকলোকে সমানে আনন্দ দিয়ে। ই জগতৰ উলাহ বৃদ্ধি কৰে আৰু সমাজত নিজে নিজেই এক উচ্চ তথা আদৰণীয় স্থান (আলাসত ঠাই) লাভ কৰে। ইয়াৰ চিৰন্তন আবেদনৰ বাবেই ই মানুহৰ মনত চিৰস্থায়ী প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে।

৩। সদায় চকুৰে দেখা গছ পাতটিও ছবিত কিয় ভাল হৈ পৰে বুলি তুমি ভাবা? নিজৰ মতামত আগবঢ়োৱা।

উত্তৰ: আমাৰ চৌপাশে থকা গছ-পাতবোৰ আমি সদায় চকুৰে দেখো বাবেই সেইবোৰ আমাৰ বাবে অতি সাধাৰণ হৈ পৰে। কিন্তু যেতিয়া এজন চিত্ৰশিল্পীয়ে নিজৰ সুক্ষ্ম অন্তৰ্দৃষ্টি, গভীৰ ভাব আৰু নিপুণ হাতৰ পৰশত সেই একেখিলা গছ-পাতকে ছবিৰ ৰূপত তুলি ধৰে, তেতিয়া তাত এক নতুন নান্দনিক মাত্ৰা যোগ হয়। শিল্পীৰ তুলিকাই গছ-পাতখিলাৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ লগতে মানুহৰ মনক চুব পৰা এক মিহি ভাব ফুটাই তোলে। কলাৰ এই কৌশলী বিদ্যাৰ স্পৰ্শৰ বাবেই সদায় চকুৰে দেখা অতি সাধাৰণ গছ-পাতখিলাও ছবিত অপূৰ্ব সুন্দৰ আৰু আকৰ্ষণীয় হৈ পৰে।

৪। কেনেকুৱা গীত আৰু ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে আৰু কোনবোৰ গীত আৰু ছবিক সকলোৱে ভাল বুলি আদৰি লৈ আলাসত ঠাই দিয়ে নিজৰ ভাষাৰে বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰ: কবি দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাৰ 'গীত আৰু ছবি' কবিতাটোৰ মতে, যিবোৰ গীতৰ ভাব ইমানেই জটিল যে কাৰোবাৰ পৰা দীঘলীয়া বুজনি বা ব্যাখ্যা নুশুনিলে বুজিব নোৱাৰি, তেনে গীতক কোনেও ভাল নোবোলে। একেদৰে, যিবোৰ ছবিৰ মূল কথা বা অন্তৰ্নিহিত অৰ্থ অতি দুৰ্বোধ্য আৰু সাধাৰণ মানুহে বুজি নাপায়, তেনে ছবিকো কোনেও ভাল বুলি গ্ৰহণ নকৰে।

আনহাতে, যিবোৰ গীত আৰু ছবি দেখি বা শুনি সমাজৰ সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহে, লাগিলে তেওঁ জ্ঞানীয়েই হওক বা অজ্ঞানীয়েই হওক, অন্তৰত এক স্বতঃস্ফূৰ্ত আনন্দ লাভ কৰে, তেনে গীত-ছবিক সকলোৱে আদৰি লয়। যি কলাই জগতৰ উলাহ-উদ্ধাৰ বৃদ্ধি কৰে আৰু মানুহৰ হৃদয় স্পৰ্শ কৰিব পাৰে, তেনে গীত আৰু ছবিক সকলোৱে আন্তৰিকতাৰে আদৰি লৈ সমাজৰ সৰ্বোচ্চ আসন তথা আলাসত ঠাই দিয়ে।

৫। 'গীত আৰু ছবি' কবিতাটোৰ সাৰাংশ লিখা।

উত্তৰ: কবিয়ে কবিতাটোত প্ৰকৃত গীত আৰু ছবিৰ স্বৰূপ বৰ্ণনা কৰিছে। কবিৰ মতে, যি গীতৰ অৰ্থ বা ভাব কাৰোবাৰ পৰা বুজিহে বুজিব লগা হয়, সেই গীত আৰু যাৰ অন্তৰ্নিহিত মূল কথা বা ভাব কোনেও সহজে ধৰিব নোৱাৰে, সেই ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে। যি গীত বা ছবিয়ে সকলোৰে মনত একে সমানে আনন্দ দিয়ে আৰু জগতৰ উলাহ বৃদ্ধি কৰে, তেনে কলাই সমাজত উচ্চ আসন লাভ কৰে।

এজন মানুহ যিমানেই অজ্ঞ বা অশিক্ষিত নহওক কিয়, এটা সুমধুৰ গীতে তেওঁৰ হৃদয় স্পৰ্শ কৰিবই আৰু এখন সুন্দৰ ছবিয়ে তেওঁৰ দৃষ্টি আকৰ্ষণ কৰিবই। আমাৰ চৌপাশে সদায় দেখা গছ-পাতবোৰো যেতিয়া এজন চিত্ৰশিল্পীৰ তুলিকাত জীৱন্ত হৈ উঠে, তেতিয়া সি অপূৰ্ব সুন্দৰ দেখায়। ঠিক তেনেদৰে, আমি কাণেৰে সদায় শুনি থকা সৰু-সুৰা সাধাৰণ কথা এটাও যদি সুৰৰ মাধ্যমেৰে গীত হৈ প্ৰকাশ পায়, তেন্তে সি মানুহৰ প্ৰাণ স্পৰ্শ কৰে। সুকুমাৰ কলা বা কৌশলী বিদ্যাৰ মাজত থকা সূক্ষ্ম ভাৱৰ কেতিয়াও মৃত্যু নহয়; ই চিৰস্থায়ী। এই বিদ্যা বা ভাব অনুকূল পৰিৱেশ পালেই য'তে-ত'তে বিভিন্ন আকাৰত বিকশিত হৈ পৰে।

৬। ব্যাখ্যা কৰা:

(ক) সদায় চকুৰে দেখা গছ-পাতটিও

ছবিটিত ভাল হৈ পৰে,

সদায় কাণেৰে শুনা সৰু কথাটিও

গীত হ'লে প্ৰাণ টানি ধৰে।

উত্তৰ:

প্ৰসংগ: উদাহৃত কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথি 'অসমীয়া সাহিত্য চয়নিকা'ৰ অন্তৰ্গত কবি দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাদেৱৰ ৰচিত 'গীত আৰু ছবি' নামৰ কবিতাটোৰ পৰা তুলি অনা হৈছে।

সংগতি: এই কবিতাফাঁকিৰ জৰিয়তে কবিয়ে মানুহৰ জীৱন আৰু জগতত সুকুমাৰ কলা বা শিল্পৰ যি অপূৰ্ব প্ৰভাৱ আৰু যাদুকৰী শক্তি, সেই কথাকে বুজাব খুজিছে।

ব্যাখ্যা: আমাৰ চৌপাশৰ প্ৰকৃতিৰ মাজত থকা গছ-পাত আদি উপাদানবোৰ আমি সদায় চকুৰে দেখা পাওঁ বাবে সেইবোৰ আমাৰ ওচৰত নিচেই সাধাৰণ বা গুৰুত্বহীন যেন লাগে। কিন্তু যেতিয়া এজন নিপুণ চিত্ৰশিল্পীয়ে নিজৰ হাতৰ পৰশেৰে সেই গছ-পাতখিলাকে কেনভাছত ছবিৰ ৰূপ দিয়ে, তেতিয়া সি অতি দৃষ্টিনন্দন আৰু সুন্দৰ হৈ পৰে। ঠিক তেনেদৰে, দৈনন্দিন জীৱনত আমি কাণেৰে শুনা বহুতো সৰু-সুৰা কথা কোনো বিশেষ গুৰুত্ব অবিহনে পাৰ হৈ যায়। কিন্তু সেই একেটা সৰু কথাকে যেতিয়া সুৰ আৰু তাল সংযোজন কৰি গীত হিচাপে গোৱা হয়, তেতিয়া সিয়ে মানুহৰ প্ৰাণ স্পৰ্শ কৰে আৰু হৃদয় আকৰ্ষণ কৰে। অৰ্থাৎ, শিল্প বা কলাৰ স্পৰ্শত প্ৰতিটো সাধাৰণ বস্তুৱেই অসাধাৰণ সুন্দৰ ৰূপ ধাৰণ কৰে।

(খ) 'মিহি ভাব মিহি গতি কৌশলী বিদ্যাৰ

নাই মৃত্যু অজৰ-অমৰ

য'তে পৰে ত'তে গজে, বিভিন্ন আকাৰ

ঠাই বুজি দীঘল-ডাঙৰ।'

উত্তৰ:

প্ৰসংগ: এই কবিতাফাঁকি আমাৰ পাঠ্যপুথিৰ কবি দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাৰ বিৰচিত 'গীত আৰু ছবি' নামৰ কবিতাটোৰ পৰা উদ্ধৃত কৰা হৈছে।

সংগতি: ইয়াত কবিয়ে সুকুমাৰ কলা বা সৃজনীমূলক বিদ্যাৰ অমৰত্ব আৰু ইয়াৰ বিস্তাৰিত ক্ষমতাৰ বিষয়ে প্ৰকাশ কৰিছে।

ব্যাখ্যা: শিল্পকলা, সাহিত্য বা সঙ্গীতৰ মাজত যি সূক্ষ্ম (মিহি) ভাৱ বা গভীৰ অন্তৰ্দৃষ্টি থাকে, তাৰ কেতিয়াও ধ্বংস বা মৃত্যু নহয়। ই হ'ল চিৰন্তন আৰু অজৰ-অমৰ। এই কৌশলী বিদ্যা বা সুকুমাৰ কলাই হৈছে এনে এক বীজৰ দৰে, যি অনুকূল পৰিৱেশ বা উপযুক্ত হৃদয় লাভ কৰিলে য'তে-ত'তে গজালি মেলি বিকশিত হ'ব পাৰে। স্থান, কাল আৰু পাত্ৰ ভেদে ইয়াৰ প্ৰকাশ বিভিন্ন হ'ব পাৰে। অৰ্থাৎ, এঠাইৰ কলা-সংস্কৃতি আন এঠাইলৈ গৈ সেই ঠাইৰ পৰিৱেশ অনুসৰি দীঘল-ডাঙৰ বা চুটি-বৰ্তুল হৈ এক নতুন ৰূপত প্ৰাণৱন্ত হৈ উঠে। ইয়াৰ প্ৰভাৱ চিৰস্থায়ী।

ভাষা-বিষয়ক:

৭। সমাৰ্থক শব্দ লিখা:

জগত; উলাহ; চকু; সৰু; ভাল; কাণ

উত্তৰ:

জগত → পৃথিৱী, সংসাৰ, ধৰিত্ৰী।

উলাহ → আনন্দ, হৰ্ষ, ৰং।

চকু → নয়ন, নেত্ৰ, অক্ষি।

সৰু → ক্ষুদ্ৰ, সৰুসুৰা, কম।

ভাল → উত্তম, সুন্দৰ, সৎ।

কাণ → কৰ্ণ, শ্ৰৱণেন্দ্ৰিয়।

৮। বাক্য ৰচনা কৰা:

কৌশলী বিদ্যা; অজৰ-অমৰ; আলাসত ঠাই; ডাঙৰ-দীঘল

উত্তৰ:

কৌশলী বিদ্যা: সঙ্গীত আৰু চিত্ৰকলাৰ দৰে কৌশলী বিদ্যা সকলোৰে আয়ত্তৰ ভিতৰত নাথাকে, ইয়াৰ বাবে গভীৰ সাধনাৰ প্ৰয়োজন।

অজৰ-অমৰ: মহৎ লোকসকলৰ সৃষ্টিৰাজী এই পৃথিৱীত সদায় অজৰ-অমৰ হৈ থাকে।

আলাসত ঠাই: ভূপেন হাজৰিকাদেৱৰ গীতসমূহে প্ৰতিগৰাকী অসমীয়াৰ অন্তৰত আলাসত ঠাই লাভ কৰিছে।

ডাঙৰ-দীঘল: অনাথ শিশুটি গাঁৱৰ এঘৰ উদাৰ মানুহৰ আশ্ৰয়ত থাকি ডাঙৰ-দীঘল হৈছে।

৯। বিপৰীত শব্দ লিখা:

মিহি; প্ৰাণ; মৃত্যু; মূল; ক্ষুদ্ৰ

উত্তৰ:

মিহি → খহটা

প্ৰাণ → অপ্ৰাণ / মৰণ

মৃত্যু → জন্ম / জীৱন

মূল → শাখা / গৌণ

ক্ষুদ্ৰ → বৃহৎ / ডাঙৰ

অধ্যায়ৰ পৰিচয়

'গীত আৰু ছবি' কবিতাটি কবি দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাদেৱৰ এক চিৰন্তণ সৃষ্টি। এই কবিতাটিত প্ৰকৃত শিল্পকলা বা কলা-সংস্কৃতিৰ সাৰ্বজনীন আবেদন আৰু মহত্ত্ব অতি সুন্দৰকৈ প্ৰকাশ পাইছে। প্ৰকৃত গীত আৰু ছবিৰ সংজ্ঞা কি, ই কেনেকৈ মানুহৰ অন্তৰ চুব পাৰে আৰু ইয়াৰ প্ৰভাৱ সমাজ তথা জগতত কিমান গভীৰ— সেই সকলোবোৰ কথা কবিয়ে সহজ-সৰল অথচ তত্বগধুৰ ভাষাৰে এই কবিতাটিত অৱতাৰণা কৰিছে।

কবি পৰিচয়

দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মা (১৮৮২–১৯৬১):

জন্ম ও বংশ পৰিচয়: কবি আৰু নাট্যকাৰ দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাদেৱৰ জন্ম ১৮৮২ চনত যোৰহাটৰ পটীয়াগাঁৱত হৈছিল। তেওঁৰ পিতৃৰ নাম আছিল কমলেশ্বৰ শৰ্মা।

শিক্ষা ও কৰ্মজীৱন: তেওঁ ১৮৯৯ চনত যোৰহাট চৰকাৰী হাইস্কুলৰ পৰা এণ্ট্ৰেন্স পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হয়। ইয়াৰ পিছত কোচবিহাৰ কলেজৰ পৰা ১৯০৩ চনত বি. এ. আৰু ১৯০৬ চনত আইন পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈ যোৰহাটতে ওকালতি আৰম্ভ কৰে। ১৯১১ চনত তেওঁ ই. এ. চি. (E.A.C.) ৰূপে চৰকাৰী চাকৰিত যোগদান কৰে আৰু পৰৱৰ্তী সময়ত বিভিন্ন উচ্চ পদবীলৈ পদোন্নতি লাভ কৰি অৱসৰ গ্ৰহণ কৰে। ১৯৬১ চনত গুৱাহাটীত তেওঁৰ পৰলোকপ্ৰাপ্তি হয়।

সাহিত্যিক কৃতি:

নাটক: অমিত্ৰাক্ষৰ ছন্দত ৰচিত 'পাৰ্থ পৰাজয়' (১৯০৯), শ্বেক্সপীয়েৰৰ 'এজ ইউ লাইক ইট' (As You Like It) নাটকৰ অসমীয়া ভাঙনি 'চন্দ্ৰাৱলী' (১৯১০), 'পদ্মাৱতী' আৰু 'বালিবধ'।

কবিতাপুথি: 'অঞ্জলি' (১৯১০) আৰু 'নিবেদন' (১৯১৫)।

পাঠৰ মূলভাব

'গীত আৰু ছবি' কবিতাটোৰ মূলভাৱ হৈছে— প্ৰকৃত কলা বা শিল্পৰ (গীত আৰু ছবিৰ) আবেদন সৰ্বজনীন আৰু স্বতঃস্ফূৰ্ত। যি গীত বা ছবি বুজিবলৈ কোনো অতিৰিক্ত জ্ঞান বা বুজনিৰ প্ৰয়োজন নহয়, যি দেখোঁতেই বা শুনোঁতেই সকলো শ্ৰেণীৰ মানুহৰ অন্তৰ আনন্দৰে ভৰাই তোলে, সেয়াই হ'ল সঁচা শিল্পকলা। প্ৰকৃত কলাৰ মাজত থকা মিহি ভাব বা সূক্ষ্ম কৌশল অজৰ-অমৰ আৰু ই স্থান-কাল ভেদে মানুহৰ হৃদয় সহজেই জয় কৰিব পাৰে।

পাঠৰ সাৰাংশ

কবিয়ে কবিতাটোত প্ৰকৃত গীত আৰু ছবিৰ স্বৰূপ বৰ্ণনা কৰিছে। কবিৰ মতে, যি গীতৰ অৰ্থ বা ভাব কাৰোবাৰ পৰা বুজিহে বুজিব লগা হয়, সেই গীত আৰু যাৰ অন্তৰ্নিহিত মূল কথা বা ভাব কোনেও সহজে ধৰিব নোৱাৰে, সেই ছবিক কোনেও ভাল নোবোলে। যি গীত বা ছবিয়ে সকলোৰে মনত একে সমানে আনন্দ দিয়ে আৰু জগতৰ উলাহ বৃদ্ধি কৰে, তেনে কলাই সমাজত উচ্চ আসন লাভ কৰে।

পৰীক্ষাত সঘনাই অহা প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন: দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মা মূলতঃ কি হিচাপে অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰসিদ্ধ?

উত্তৰ: দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মা মূলতঃ এগৰাকী বিশিষ্ট কবি আৰু নাট্যকাৰ হিচাপে অসমীয়া সাহিত্যত প্ৰসিদ্ধ।

প্ৰশ্ন: কবিয়ে কাক 'কৌশলী বিদ্যা' বুলি আভিহিত কৰিছে?

উত্তৰ: কবিয়ে গীত, ছবি আদি সুকুমাৰ কলা বা সৃজনীমূলক শিল্পক 'কৌশলী বিদ্যা' বুলি অভিহিত কৰিছে।

প্ৰশ্ন: "যিটি দেখি সকলোৱে একে ৰং পায়"— ইয়াত 'ৰং' শব্দই কি অৰ্থ বুজাইছে?

উত্তৰ: ইয়াত 'ৰং' শব্দই আনন্দ বা উল্লাসৰ অৰ্থ বুজাইছে।

অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংক্ষিপ্ত প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন: 'গীত আৰু ছবি' কবিতাটিৰ মূল উদ্দেশ্য কি?

উত্তৰ: কবিতাটিৰ মূল উদ্দেশ্য হ'ল প্ৰকৃত কলা বা শিল্পৰ (গীত আৰু ছবিৰ) সাৰ্বজনীন আবেদন, সৰলতা আৰু ইয়াৰ চিৰন্তন মহত্ত্ব প্ৰকাশ কৰা।

প্ৰশ্ন: প্ৰকৃত গীত এটাই মানুহৰ মনত কেনে প্ৰভাৱ পেলায়?

উত্তৰ: প্ৰকৃত গীত এটাই মানুহজন যিমানেই নুবুজা বা শিল্প-জ্ঞানহীন নহওক কিয়, তেওঁৰ হৃদয়ত এক স্বতঃস্ফূৰ্ত প্ৰেৰণা আৰু আনন্দ জগাই তোলে।

বহল প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন: "য'তে পৰে ত'তে গজে, বিভিন্ন আকাৰ, ঠাই বুজি দীঘল-ডাঙৰ।"— তাৎপৰ্য ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰ: এই ফাঁকি কবিতাৰ জৰিয়তে কবিয়ে প্ৰকৃত শিল্পকলা বা কৌশলগত ভাৱৰ সাৰ্বজনীন বিস্তাৰ আৰু অভিযোজন ক্ষমতাৰ কথা বুজাইছে। কবিয়ে শিল্পকলাৰ সূক্ষ্ম ভাৱটোক এটা অমৰ বীজৰ সৈতে তুলনা কৰিছে। এটা সবল বীজ বতাহ বা চৰাই-চিৰিকতিৰ জৰিয়তে যি স্থানতে নপৰক কিয়, তাত উপযুক্ত মাটি আৰু পানী পালেই সি গজালি মেলে। ঠিক তেনেদৰে, সুন্দৰ কলা বা গীত-ছবিৰ ভাৱটো যেতিয়াই কোনো দেশ বা সমাজলৈ বিয়পি পৰে, তেতিয়াই ই সেই ঠাইৰ পৰিৱেশ, সংস্কৃতি আৰু মানুহৰ মানসিকতাৰ সৈতে খাপ খাই পৰে। ঠাই বা সমাজভেদে ইয়াৰ প্ৰকাশভংগী বা আকাৰ ভিন্ন (দীঘল-ডাঙৰ বা সৰু) হ'ব পাৰে, কিন্তু ইয়াৰ মূল সৌন্দৰ্য আৰু প্ৰাণ সদায় একেই থাকে। ই মানুহৰ মনত নতুন চিন্তাৰ জন্ম দিয়ে।

এক কথাত উত্তৰ

দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাৰ জন্ম ক'ত হৈছিল?

উত্তৰ: যোৰহাটত

দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাই কোচবিহাৰ কলেজৰ পৰা কোন চনত বি. এ. পাছ কৰে?

উত্তৰ: ১৯০৩ চনত

'পাৰ্থ পৰাজয়' নাটকখন কোনবিধ ছন্দত লিখা?

উত্তৰ: অমিত্ৰাক্ষৰ ছন্দত

দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাদেৱৰ ১৯১০ চনত প্ৰকাশিত কবিতাপুথিখনৰ নাম কি?

উত্তৰ: অঞ্জলি

যাৰ জন্মও নাই, মৃত্যুও নাই— তাক এক কথাত কি কয়?

উত্তৰ: অজৰ-অমৰ

অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন: দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাৰ পিতৃৰ নাম কি আছিল?

উত্তৰ: কমলেশ্বৰ শৰ্মা।

প্ৰশ্ন: দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাদেৱে কোন চনত এণ্ট্ৰেন্স পৰীক্ষাত উত্তীৰ্ণ হৈছিল?

উত্তৰ: ১৮৯৯ চনত।

প্ৰশ্ন: 'চন্দ্ৰাৱলী' নাটকখন শ্বেক্সপীয়েৰৰ কোনখন নাটকৰ ভাঙনি?

উত্তৰ: 'এজ ইউ লাইক ইট' (As You Like It) নাটকৰ।

প্ৰশ্ন: দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাই ১৯১১ চনত কি পদত চৰকাৰী চাকৰিত যোগদান কৰিছিল?

উত্তৰ: ই. এ. চি. (E.A.C.) ৰূপে।

প্ৰশ্ন: 'নিবেদন' নামৰ কবিতাপুথিখন কোন চনত প্ৰকাশ পাইছিল?

উত্তৰ: ১৯১৫ চনত।

চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন: দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাদেৱে ৰচনা কৰা দুখন পৌৰাণিক বা কাল্পনিক নাটকৰ নাম লিখা।

উত্তৰ: দুৰ্গেশ্বৰ শৰ্মাদেৱে ৰচনা কৰা দুখন নাটক হ'ল— 'পাৰ্থ পৰাজয়' আৰু 'বালিবধ'।

প্ৰশ্ন: কবিতাটোৰ মতে কেনে বিদ্যাৰ মৃত্যু নাই? ইয়াৰ বিশেষত্ব কি?

উত্তৰ: কবিৰ মতে মিহি ভাব আৰু মিহি গতিসম্পন্ন 'কৌশলী বিদ্যা' বা সুকুমাৰ কলাৰ কোনো মৃত্যু নাই। ইয়াৰ বিশেষত্ব হৈছে ই অজৰ-অমৰ আৰু ই স্থান-কাল বুজি য'তে-ত'তে বিভিন্ন আকাৰত বিকশিত হ'ব পাৰে।

দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন: 'গীত আৰু ছবি' কবিতাটোৰ নামকৰণৰ সাৰ্থকতা প্ৰতিপন্ন কৰা।

উত্তৰ: সাহিত্যৰ যিকোনো সৃষ্টিৰে নামকৰণ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়। নামকৰণে সমগ্ৰ কবিতা বা বিষয়বস্তুটোৰ ভিতৰুৱা ভাবক প্ৰতিফলিত কৰে। আলোচ্য 'গীত আৰু ছবি' কবিতাটোত কবিয়ে প্ৰকৃত গীত আৰু প্ৰকৃত ছবিৰ লক্ষণ আৰু ইয়াৰ সাৰ্বজনীন প্ৰভাৱৰ কথা আলোচনা কৰিছে।

কবিয়ে দেখুৱাইছে যে গীত আৰু ছবি কেৱলমাত্ৰ মনোৰঞ্জনৰ আহিলাই নহয়, ই হৈছে মানুহৰ মনক স্পৰ্শ কৰিব পৰা আটাইতকৈ শক্তিশালী মাধ্যম। গীত শ্ৰৱণেন্দ্ৰিয়ৰ (কাণৰ) আৰু ছবি দৰ্শনেন্দ্ৰিয়ৰ (চকুৰ) বিষয় হ'লেও দুয়োৰে শেষ লক্ষ্য হৈছে মানুহৰ হৃদয়ত আনন্দ দিয়া। কবিয়ে কবিতাটোৰ সমগ্ৰ গাথনিতে গীত আৰু ছবিৰ উদাহৰণ দি শিল্পকলাৰ অমৰত্বৰ কথা প্ৰকাশ কৰিছে। যিহেতু কবিতাটোৰ মূল বিষয়বস্তুৱেই হৈছে গীত আৰু ছবিৰ মহত্ত্ব প্ৰকাশ কৰা, সেয়েহে ইয়াৰ নামকৰণ 'গীত আৰু ছবি' অতি সাৰ্থক, যুক্তিসংগত আৰু সুন্দৰ হৈছে।