হনুমন্তৰ লঙ্কাদৰ্শন- অধ্যায় ১৩ - অসমীয়া

(ASSEB-I)

Assam State School Education Board

Formerly— Board of Secondary Education, Assam

CLASS : IX

SUBJECT : ASSAMESE (MIL)

Medium : Assamese

CHAPTER— 13

হনুমন্তৰ লঙ্কাদৰ্শন

প্ৰশ্নাৱলী

ভাব-বিষয়ক :

১। চমুকৈ উত্তৰ দিয়া:

(ক) মাধৱ কন্দলী কোন আছিল?

উত্তৰ: অসমীয়া সাহিত্যৰ শংকৰ-পূৰ্ব যুগৰ এগৰাকী শ্ৰেষ্ঠ কবি।

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলী আছিল অসমীয়া সাহিত্যৰ শংকৰ-পূৰ্ব যুগৰ এগৰাকী শ্ৰেষ্ঠ কবি।

(খ) মাধৱ কন্দলীয়ে কোনখন মহাপুৰাণ/মহাকাব্য অনুবাদ কৰিছিল?

উত্তৰ: ৰামায়ণ

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীয়ে বাল্মীকি-ৰচিত বিখ্যাত সংস্কৃত ‘ৰামায়ণ’ মহাকাব্যখন অসমীয়ালৈ অনুবাদ কৰিছিল।

(গ) মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণত কেইটা কাণ্ড পোৱা যায়?

উত্তৰ: পাঁচটা।

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণত বৰ্তমানে আদিকাণ্ড আৰু উত্তৰাকাণ্ডৰ বাহিৰে মাজৰ ৫ (পাঁচ) টা কাণ্ড পোৱা যায়।

(ঘ) মাধৱ কন্দলীক শংকৰদেৱে কি কবি বুলি অভিহিত কৰিছিল?

উত্তৰ: অপ্ৰমাদী কবি।

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীক মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে ‘অপ্ৰমাদী কবি’ বুলি অভিহিত কৰিছিল।

(ঙ) মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণত বৰ্তমানে সন্নিবিষ্ট কোনটো কাণ্ড শংকৰদেৱে ৰচনা কৰে?

উত্তৰ: উত্তৰাকাণ্ড।

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীৰ ৰামায়ণত বৰ্তমানে সন্নিবিষ্ট ‘উত্তৰাকাণ্ড’ টো মহাপুৰুষ শংকৰদেৱে ৰচনা কৰিছিল।

(চ) 'হনুমন্তৰ লঙ্কাদৰ্শন'- কাব্যাংশ কোনটো কাণ্ডৰ পৰা লোৱা হৈছে?

উত্তৰ: সুন্দৰাকাণ্ড’।

উত্তৰ: ‘হনুমন্তৰ লঙ্কাদৰ্শন’ কাব্যাংশটি ৰামায়ণৰ ‘সুন্দৰাকাণ্ড’ৰ পৰা লোৱা হৈছে।

২। মাধৱ কন্দলীৰ বাহিৰে শংকৰ-পূৰ্ব যুগৰ কবিকেইজনাৰ নাম উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীৰ বাহিৰে শংকৰ-পূৰ্ব যুগৰ আন কেইগৰাকীমান উল্লেখযোগ্য কবি হ’ল—

হৰিবৰ বিপ্ৰ

হেম সৰস্বতী

কবিৰত্ন সৰস্বতী

ৰুদ্ৰ কন্দলী

৩। মাধৱ কন্দলীয়ে কোন ৰজাৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল? তেওঁ ক'ৰ ৰজা আছিল?

উত্তৰ: মাধৱ কন্দলীয়ে বাৰাহ (বৰাহী) ৰজা মহামাণিক্যৰ পৃষ্ঠপোষকতা লাভ কৰিছিল। তেওঁ পুৰণি অসমৰ পূব-ধ্যাঞ্চলৰ কোনো এক অঞ্চলৰ ৰজা আছিল বুলি ধাৰণা কৰা হয়।

৪। তলত দিয়াবোৰৰ টোকা লিখা:

হনুমন্ত, সুগ্ৰীৱ, নীল, অম্ৰাৱতী, কাশ্যপ নন্দন, বিশ্বকৰ্মা।

হনুমন্ত: হনুমন্ত বা হনুমান হ’ল ৰামায়ণৰ এক অন্যতম মুখ্য চৰিত্ৰ। তেওঁ বায়ু দেৱতাৰ পুত্ৰ (পৱন নন্দন) আৰু বানৰৰাজ সুগ্ৰীৱৰ প্ৰধান মন্ত্ৰী আছিল। শ্ৰীৰামচন্দ্ৰৰ পৰম ভক্ত হনুমানে সীতাক উদ্ধাৰ কৰাৰ বাবে সাগৰ জপিয়াই পাৰ হৈ লংকাপুৰীত প্ৰৱেশ কৰিছিল।

সুগ্ৰীৱ: ৰামায়ণৰ বৰ্ণনা অনুসৰি সুগ্ৰীৱ আছিল কিষ্কিন্ধ্যাৰ বানৰৰাজ বালীৰ ভাতৃ। পাছলৈ শ্ৰীৰামচন্দ্ৰৰ সহায়ত তেওঁ কিষ্কিন্ধ্যাৰ ৰজা হয় আৰু সীতাৰ সন্ধান কৰিবলৈ তথা ৰাৱণৰ বিৰুদ্ধে যুদ্ধ কৰিবলৈ শ্ৰীৰামক নিজৰ বিশাল বানৰ সেনা দি সহায় কৰে।

নীল: নীল আছিল শ্ৰীৰামচন্দ্ৰৰ বানৰ সেনাৰ এজন অতি পৰাক্ৰমী সেনাপতি। সীতা-অন্বেষণ আৰু লংকালৈ যোৱাৰ বাবে সাগৰত সেতু বান্ধোঁতে তেওঁ বিশেষ ভূমিকা পালন কৰিছিল।

অম্ৰাৱতী: অম্ৰাৱতী হ’ল স্বৰ্গৰাজ ইন্দ্ৰৰ ৰাজধানী বা দেৱপুৰী। ইয়াক দেৱশিল্পী বিশ্বকৰ্মাই নিৰ্মাণ কৰিছিল। ইয়াৰ অপূৰ্ব সৌন্দৰ্য আৰু ঐশ্বৰ্যৰ বাবে লংকাপুৰীৰ সৌন্দৰ্যক অম্ৰাৱতীৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে।

কাশ্যপ নন্দন: কাশ্যপ নন্দন বুলি সূৰ্য দেৱতাক বুজোৱা হৈছে। ৰামায়ণ আৰু পুৰাণৰ মতে, সূৰ্য দেৱতা মহৰ্ষি কাশ্যপ আৰু অদিতিৰ পুত্ৰ। পাঠটিত হনুমানে লংকাত প্ৰৱেশ কৰাৰ সময়ত সূৰ্য অস্ত যোৱাৰ প্ৰসংগত এই শব্দটো ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।

বিশ্বকৰ্মা: বিশ্বকৰ্মা হ’ল দেৱতাসকলৰ প্ৰধান স্থপতিবিদ বা শিল্পী। তেওঁ দেৱতাসকলৰ বাসস্থান, বিমান আৰু বিভিন্ন অলংকাৰ আদি নিৰ্মাণ কৰে। ৰাৱণৰ সুবৰ্ণ লংকা নগৰীখনো বিশ্বকৰ্মাই অতি নিপুণতাৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল।

৫। লংকা নগৰীৰ কাষৰ বন-বননিত হনুমন্তই কি কি ফল-ফুলৰ গছ দেখিবলৈ পাইছিল?

উত্তৰ: লংকা নগৰীৰ কাষৰ বন-বননিত হনুমন্তই বিভিন্ন ধৰণৰ ফল-ফুলৰ গছ দেখিবলৈ পাইছিল। সেইবোৰ হ’ল—

ফল-মূলৰ গছ: সৰল, পিয়াল (আঙুৰ), খৰ্জুৰ (খেজুৰ), শাল, তাল, তমাল, গমাৰি, বীজপুৰ (নেমু), অশ্বত্থ (আঁহত), কপিত্থ (ঔটেঙা), বট, নাৰঙ্গ (কমলা), বদৰ (বগৰী), তেন্তেলি (তেতেলী), আম, জাম, আমলখি, ডহাফল, গুৱা (তামোল), নাৰিকল, শ্ৰীফল (বেল), সলঙ্গা, মহৰি, কৰ্দ্দৈ (কৰ্দৈ), পিচুমৰ্দ (নিমগছ), সোলঙ্গা আৰু আমৰা (আমৰা) আদি।

ফুলৰ গছ: নাগেশ্বৰ, ছাতিয়াল (ছতিয়না), কদম্ব, গুলাল, পাৰিজাত, সেৱতী, মালতী আৰু গুটিমালী আদি।

৬। হনুমন্তই কি ৰূপ ধৰি লংকা নগৰীত প্ৰৱেশ কৰিছিল? তেওঁ সেই ৰূপ ধৰাৰ কাৰণ কি আছিল?

উত্তৰ: হনুমন্তই এটা মেকুৰীৰ সমান (বিৰাল সমান) ক্ষুদ্ৰ আৰু সংকুচিত ৰূপ ধৰি লংকা নগৰীত প্ৰৱেশ কৰিছিল।

ৰূপ ধৰাৰ কাৰণ: লংকা নগৰীখন আছিল অতি সুৰক্ষিত আৰু ৰাক্ষস সৈন্যৰে পৰিপূৰ্ণ। হনুমন্তে নিজৰ বিশাল স্বাভাৱিক শৰীৰেৰে লংকাত প্ৰৱেশ কৰিলে ৰাক্ষসবোৰে তেওঁক সহজেই ধৰা পেলাই বান্ধি ঘৰে ঘৰে ফুৰাব পাৰে। গতিকে, শত্ৰুৰ চকুত নপৰাকৈ অতি গোপনে লংকা নগৰী আৰু সীতাৰ সন্ধান কৰাৰ উদ্দেশ্যিয়েই তেওঁ নিজৰ শৰীৰটো মেকুৰীৰ দৰে সৰু কৰি লৈছিল।

৭। হনুমন্তই গধূলি সময়ত দেখা লংকা নগৰীৰ এটি বৰ্ণনা দিয়া।

উত্তৰ: হনুমন্তই গধূলি সময়ত দেখা লংকা নগৰীৰ দৃশ্য আছিল অত্যন্ত অপূৰ্ব আৰু আকৰ্ষণীয়। ত্ৰিকূট পৰ্বতৰ ওপৰত অৱস্থিত লংকাপুৰীখন সাগৰৰ মাজত থকা ইন্দ্ৰৰ দেৱপুৰী অম্ৰাৱতীৰ দৰে জিলিকি আছিল। সমগ্ৰ নগৰীখন দেৱশিল্পী বিশ্বকৰ্মাই অতি নিপুণ প্ৰচেষ্টাৰে নিৰ্মাণ কৰিছিল।

নগৰীখনৰ চাৰিওফালে সোণৰ ওখ প্ৰাচীৰ বা গড় আছিল, যি আকাশ চুইছিলগৈ। সেই সুৱৰ্ণ গড়ৰ ঠায়ে ঠায়ে সোণ, মাণিক আৰু বহুমূলীয়া মণি-ৰত্নবোৰ জকমককৈ জলি আছিল। সুৰক্ষাৰ বাবে গড়ৰ ওপৰত শাৰী শাৰীকৈ বিভিন্ন ভয়ংকৰ যন্ত্ৰ-পাতি সজাই থোৱা আছিল, যাৰ বাবে দেৱতা আৰু অসুৰ কাৰো পক্ষেই লংকা জয় কৰা সম্ভৱ নাছিল। গধূলিৰ পোহৰত লংকা নগৰীৰ এই ঐশ্বৰ্য আৰু বিভূতি দেখি হনুমান আচৰিত হৈ পৰিছিল।

৮। সুৰক্ষিত লংকা নগৰী দেখি হনুমন্তৰ মনলৈ কেনে ধৰণৰ চিন্তা আহিছিল?

উত্তৰ: সুৰক্ষিত তথা দুৰ্গম লংকা নগৰীখন দেখি মহাবীৰ হনুমন্তৰ মনলৈ গভীৰ চিন্তা আৰু সংশয় আহিছিল। তেওঁ ভাবিলে যে এই লংকা নগৰী ইমানেই বিষম সংকটপূৰ্ণ আৰু সুৰক্ষিত যে ইয়ালৈ অহাটো অত্যন্ত কঠিন। কেৱল তেওঁ নিজে, অংগদ, সুগ্ৰীৱ আৰু নীল— এই চাৰিজনৰ হে সাগৰ পাৰ হোৱাৰ সামৰ্থ্য আছে। কিন্তু বাকী বানৰ সৈন্যবোৰে কেনেকৈ এই এশ যোজন বিস্তৃত সাগৰ পাৰ হৈ ইয়ালৈ আহিব? ইয়ালৈ আহি বানৰ দলৰে বা কি কাম হ’ব আৰু স্বয়ং শ্ৰীৰামচন্দ্ৰই বা ইয়াত আহি কি কৰিবহি? লংকাৰ দুৰভেদ্য গড় আৰু যন্ত্ৰ-পাতিবোৰ দেখি হনুমন্ত ক্ষন্তেকৰ বাবে চিন্তাগ্ৰস্ত হৈ পৰিছিল।

৯। সুবেল শৃংগত বহি হনুমন্তই কি ভাবিছিল?

উত্তৰ: সাগৰ পাৰ হৈ সুবেল পৰ্বতৰ শৃংগত অৱতৰণ কৰাৰ পাছত মহাবীৰ হনুমন্তই তাত বহি নিজৰ শক্তি আৰু পৰাক্ৰমৰ কথা ভাবিছিল। তেওঁ ভাবিছিল যে ইমান বিশাল সাগৰখন জপিয়াই পাৰ হৈ অহাৰ পাছতো তেওঁৰ শৰীৰত কোনো ভাগৰ বা কষ্ট অনুভৱ হোৱা নাই, বৰঞ্চ শৰীৰ সুস্থ হৈয়ে আছে। তেওঁ মনতে সাহস গোটাই ভাবিলে যে এশ যোজন সাগৰ পাৰ হোৱাটো তেওঁৰ বাবে কোনো ডাঙৰ কথা নহয়, তেওঁৰ কোটি যোজন পথ অতিক্ৰম কৰিব পৰাকৈও বুকুত সাহস আৰু শক্তি আছে। গতিকে এই এশ যোজন সাগৰ পাৰ হোৱাৰ কাহিনী কাৰোবাৰ আগত ক’বলৈকো তেওঁৰ লাজহে লাগিব।

১০। 'হনুমন্তৰ লঙ্কাদৰ্শন' কাব্যাংশৰ মূল কথাখিনি তোমাৰ নিজৰ কথাৰে লিখা।

উত্তৰ: ‘হনুমন্তৰ লঙ্কাদৰ্শন’ কাব্যাংশৰ মূল কথাখিনি তলত আলোচনা কৰা হ’ল—

সীতাৰ অন্বেষণত ওলোৱা পৱনপুত্ৰ হনুমানে এশ যোজন বিস্তৃত বিশাল সাগৰ জপিয়াই পাৰ হৈ লংকাৰ সুবেল পৰ্বতৰ শৃংগত উপস্থিত হয়। ইমান দুৰূহ পথ অতিক্ৰম কৰাৰ পাছতো হনুমানৰ মনত অলপো ভাগৰ বা ভয়ৰ ভাব নাছিল। সুবেল পৰ্বতৰ ওপৰৰ পৰাই তেওঁ দিনৰ ভাগতে ৰাক্ষসৰাজ ৰাৱণৰ অতি সুৰক্ষিত লংকা নগৰীখন প্ৰত্যক্ষ কৰে। পৰ্বতৰ পৰা নামি লংকালৈ যাওঁতে তেওঁ লংকাৰ কাষৰ উপবনবোৰত নানা তৰহৰ ফল-মূল আৰু সুগন্ধি ফুলৰ গছেৰে ভৰি থকা দেখে, য’ত ভোমোৰাই গুণগুণাই আছিল আৰু চিৰন্তন বসন্তৰ পৰিৱেশ বিৰাজ কৰিছিল।

গধূলি সময়ত হনুমানে দেখিবলৈ পায় যে দেৱশিল্পী বিশ্বকৰ্মাই নিৰ্মাণ কৰা লংকা নগৰীখন স্বৰ্গৰ অম্ৰাৱতীৰ দৰেই ধুনীয়া। নগৰীখনৰ চাৰিওফালে সোণৰ ওখ গড় আৰু তাত মণি-মুক্তা জিলিকি আছিল। গড়ৰ ওপৰত শত্ৰুক প্ৰতিহত কৰিবলৈ শাৰী শাৰীকৈ যন্ত্ৰ সজোৱা আছিল। লংকাৰ এনে সুৰক্ষা দেখি হনুমন্তৰ মনলৈ চিন্তা আহে যে তেওঁৰ দৰে কেইজনমান বানৰৰ বাহিৰে বাকী সৈন্য আৰু শ্ৰীৰামে কেনেকৈ এই সাগৰ পাৰ হৈ লংকা আক্ৰমণ কৰিব। অৱশ্যে শ্ৰীৰাম-লক্ষ্মণৰ অসীম আৰু অচিন্ত্য প্ৰভাৱৰ কথা মনত পেলাই তেওঁ মনত আশ্বাস লাভ কৰে। অৱশেষত, শত্ৰুৰ অজ্ঞাতসাৰে লংকাত প্ৰৱেশ কৰিবলৈ হনুমানে এটা সৰু মেকুৰীৰ ৰূপ ধাৰণ কৰি লংকাৰ প্ৰাচীৰৰ ওপৰত আৰোহণ কৰে।

ভাষা-বিষয়ক:

১১। তলৰ শব্দবোৰৰ আধুনিক ৰূপ লিখা:

কণ্টকি → কাঁইটীয়া গছ / কাঁইট

ছাতিয়াল → ছতিয়না গছ

তহিতে → তাত / সেই ঠাইত

দেখিলন্ত → দেখিলে

১২। সমাৰ্থক শব্দ লিখা:

গগন: আকাশ, অন্তৰীক্ষ, নভমণ্ডল

বিৰাল: মেকুৰী, মেকূৰ, মাৰ্জাৰ

গড়: দুৰ্গ, প্ৰাচীৰ, বেৰ

সমুদ্ৰ: সাগৰ, সিন্ধু, জলধি

পৱন: বতাহ, বায়ু, অনিল

কবি পৰিচয় (মাধৱ কন্দলী)

সময়কাল: শংকৰ-পূৰ্ব যুগৰ চতুৰ্দশ শতিকাৰ এগৰাকী শ্ৰেষ্ঠ কবি।

উপাধি: মহাপুৰুষ শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱে মাধৱ কন্দলীৰ কাব্য-প্ৰতিভাক সন্মান জনাই তেওঁক ‘অপ্ৰমাদী কবি’ বুলি অভিহিত কৰিছিল।

ৰাজকীয় পৃষ্ঠপোষকতা: তেওঁ বাৰাহ (বৰাহী) ৰজা মহামাণিক্যৰ ৰাজসভাৰ কবি আছিল।

প্ৰধান কৃতি: তেওঁ বাল্মীকিৰ সংস্কৃত ‘ৰামায়ণ’ প্ৰথমবাৰৰ বাবে অসমীয়া পদ-ছন্দলৈ অনুবাদ কৰে। সমগ্ৰ উত্তৰ ভাৰতৰ আঞ্চলিক ভাষাসমূহৰ ভিতৰত অসমীয়া ভাষাতে প্ৰথম ৰামায়ণ অনুবাদ হৈছিল।

অন্যান্য তথ্য: তেওঁ সমগ্ৰ ৰামায়ণখন অনুবাদ কৰিছিল যদিও বৰ্তমানে মাজৰ পাঁচটা কাণ্ডহে পোৱা যায়। বাকী থকা আদিকাণ্ড মাধৱদেৱে আৰু উত্তৰাকাণ্ড শংকৰদেৱে ৰচনা কৰি ৰামায়ণখন সম্পূৰ্ণ কৰে। তেওঁৰ আন এখন উল্লেখযোগ্য কাব্য হ’ল ‘দেৱজিৎ’।

পাঠৰ মূলভাব

‘হনুমন্তৰ লঙ্কাদৰ্শন’ কাব্যাংশৰ জৰিয়তে কবি মাধৱ কন্দলীয়ে সীতাৰ সন্ধানত যোৱা হনুমানৰ অসীম সাহস, ধৈৰ্য আৰু বুদ্ধিমান চৰিত্ৰটোক ফুটাই তুলিছে। কবিতাটিত লংকা নগৰীৰ ভৌগোলিক অৱস্থিতি, প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্য আৰু ইয়াৰ সামৰিক সুৰক্ষাৰ এক অতি সুন্দৰ চিত্ৰ পোৱা যায়। লংকাৰ সুৱৰ্ণ প্ৰাচীৰ আৰু বিশ্বকৰ্মাৰ শিল্পকলাই ইয়াৰ ঐশ্বৰ্য প্ৰকাশ কৰাৰ বিপৰীতে, হনুমানে ধাৰণ কৰা ‘বিৰাল ৰূপ’টিয়ে শত্ৰুপক্ষৰ মাজত সোমাবলৈ লোৱা তেওঁৰ ৰাজনৈতিক আৰু যুদ্ধকৌশলগত চতুৰালিক প্ৰদৰ্শন কৰে। ভক্তৰ মনত প্ৰভু শ্ৰীৰামচন্দ্ৰৰ ঐশ্বৰিক শক্তিৰ প্ৰতি থকা অটুট বিশ্বাসেই এই পাঠৰ মূল আধাৰ।

পৰীক্ষাত সঘনাই অহা প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১: লংকা নগৰী ক’ত অৱস্থিত আছিল?

উত্তৰ: ৰামায়ণৰ বৰ্ণনা অনুসৰি লংকা নগৰী লৱণ সমুদ্ৰৰ মাজত থকা ‘ত্ৰিকূট’ পৰ্বতৰ ওপৰত অৱস্থিত আছিল।

প্ৰশ্ন ২: "ইসব কাহিনী কহিবাকো লাগে লাজ" — কোনে, কিয় এইদৰে কৈছে?

উত্তৰ: উক্ত কথাফাঁকি মহাবীৰ হনুমন্তে নিজৰ মনতে ভাবি কৈছে। এশ যোজন বিস্তৃত সাগৰখন অতিক্ৰম কৰাৰ পাছতো হনুমন্তৰ শৰীৰত অলপো ভাগৰ লগা নাছিল। তেওঁৰ মনত ইমানেই সাহস আছিল যে তেওঁ কোটি যোজন পথো অতিক্ৰম কৰিব পাৰে। গতিকে, তেওঁৰ দৰে মহাবীৰ এজনৰ বাবে মাত্ৰ শতেক (এশ) যোজন সাগৰ পাৰ হোৱাটো একেবাৰে সামান্য কথা, সেইবাবেই এই কাহিনী কাৰোবাৰ আগত প্ৰশংসা কৰি ক’বলৈ তেওঁ লাজ পাইছিল।

প্ৰশ্ন ৩: লংকাৰ গড় কোনে নিৰ্মাণ কৰিছিল আৰু ই কেনেকুৱা আছিল?

উত্তৰ: লংকাৰ গড় দেৱশিল্পী বিশ্বকৰ্মাই নিৰ্মাণ কৰিছিল। এই গড়টো সম্পূৰ্ণ সোণেৰে (সুৱৰ্ণৰ) নিৰ্মিত আছিল, যি আকাশলৈ ওখ আছিল আৰু ইয়াৰ ঠায়ে ঠায়ে বহুমূলীয়া সোণ-মাণিক, মণি-ৰত্নবোৰ জিলিকি আছিল।

অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংক্ষিপ্ত প্ৰশ্নোত্তৰ (১/২ নম্বৰৰ বাবে)

প্ৰশ্ন ১: হনুমন্তক কিহৰ পুত্ৰ বা ‘নন্দন’ বুলি কোৱা হৈছে?

উত্তৰ: হনুমন্তক ‘পৱন নন্দন’ অৰ্থাৎ বায়ু দেৱতাৰ পুত্ৰ বুলি কোৱা হৈছে।

প্ৰশ্ন ২: হনুমন্তে সাগৰ পাৰ হৈ প্ৰথমতে ক’ত ভৰি দিছিল?

উত্তৰ: হনুমন্তে সাগৰ পাৰ হৈ প্ৰথমতে ‘সুবেল’ পৰ্বতৰ শৃংগত অৱতৰণ কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ৩: হনুমন্তে কাক ‘ত্ৰৈলোক্যৰ দীপ’ বুলি প্ৰণাম কৰিছিল?

উত্তৰ: হনুমন্তে অস্ত যাবলৈ ধৰা সূৰ্য দেৱতাক (কাশ্যপ নন্দন) ‘ত্ৰৈলোক্যৰ দীপ’ বুলি আঁঠু কাঢ়ি মূৰ দোঁৱাই প্ৰণাম কৰিছিল।

প্ৰশ্ন ৪: লংকাৰ উপবনত কোন ঋতুৰ প্ৰভাৱ দেখা গৈছিল?

উত্তৰ: লংকাৰ উপবনত বাৰমাহে কেৱল অনুকূল ‘বসন্ত ঋতু’ৰ প্ৰভাৱ দেখা গৈছিল।

প্ৰশ্ন ৫: লংকাৰ গড়ক দেৱতা আৰু অসুৰে কিয় লংঘন কৰিব পৰা নাছিল?

উত্তৰ: কাৰণ লংকাৰ গড়টোত শত্ৰুক প্ৰতিহত কৰিবলৈ শাৰী শাৰীকৈ বিভিন্ন ভয়ংকৰ যন্ত্ৰ সাজি থোৱা আছিল।

বহল প্ৰশ্নোত্তৰ (৪/৫ নম্বৰৰ বাবে)

প্ৰশ্ন ১: লংকা নগৰীৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ বিষয়ে ‘হনুমন্তৰ লঙ্কাদৰ্শন’ পাঠৰ আধাৰত বহলাই লিখা।

উত্তৰ: ‘হনুমন্তৰ লঙ্কাদৰ্শন’ কাব্যাংশত কবি মাধৱ কন্দলীয়ে লংকা নগৰীৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যৰ এক অতি মনোৰম বৰ্ণনা দাঙি ধৰিছে। সুবেল পৰ্বতৰ পৰা নামি নগৰ অভিমুখে যাওঁতে হনুমন্তই লংকাৰ চাৰিওফালে থকা বিশাল উপবন বা অৰণ্যবোৰ প্ৰত্যক্ষ কৰে।

সেই বনবোৰত আম, জাম, কল, নাৰিকল, তামোল, খেজুৰ, বগৰী, তেতেলী আদি নানাবিধ ফলৰ গছ ভৰি আছিল। ইয়াৰ উপৰিও নাগেশ্বৰ, পাৰিজাত, কদম্ব, সেৱতী, মালতী আদি সুগন্ধি ফুলৰ গছে লংকাৰ পৰিৱেশ আমোলমোলাই ৰাখিছিল। তাত পদুম ফুলেৰে ভৰি থকা ধুনীয়া ধুনীয়া পুখুৰী আৰু জলাশয় আছিল। সেই ফুলবোৰৰ ওপৰত ভোমোৰাবোৰে গুণগুণাই মৌপান কৰি ফুৰিছিল। সমগ্ৰ লংকাত যেন ছয়োটা ঋতুৰ ভিতৰত কেৱল বসন্ত ঋতুহে বিৰাজ কৰিছিল আৰু কুলি চৰাইৰ শুৱলা মাতে বননি কঁপাই ৰাখিছিল। তদুপৰি সাগৰৰ পাৰত বিভিন্ন পশু-পক্ষী আৰু সাগৰে উটুৱাই আনি থোৱা মণি-মুক্তাৰ দামবোৰে লংকাৰ প্ৰাকৃতিক সৌন্দৰ্যক অধিক বৈভৱশালী কৰি তুলিছিল।

প্ৰশ্ন ২: লংকাৰ প্ৰাচীৰ বা গড়টো দেখি হনুমন্তই বানৰ সৈন্য আৰু শ্ৰীৰামচন্দ্ৰৰ আগমনৰ সম্ভাৱনাক লৈ কিয় চিন্তিত হৈছিল? শেষত তেওঁ কেনেকৈ সান্ত্বনা লাভ কৰিলে?

উত্তৰ: লংকা নগৰীখনৰ চাৰিওফালে দেৱশিল্পী বিশ্বকৰ্মাই নিৰ্মাণ কৰা এক দুৰভেদ্য আৰু সুউচ্চ সুৱৰ্ণৰ প্ৰাচীৰ বা গড় আছিল। এই গড়টো ইমানেই ওখ আছিল যে ই আকাশ চুইছিলগৈ। তাত শত্ৰুপক্ষক ধ্বংস কৰিব পৰাকৈ শাৰী শাৰীকৈ বিভিন্ন ভয়ংকৰ যন্ত্ৰ-পাতি স্থাপন কৰা আছিল, যাৰ বাবে দেৱ-অসুৰ কাৰো সাধ্য নাছিল তাক লংঘন কৰাৰ।

লংকাৰ এনে বিষম সংকটপূৰ্ণ আৰু সুৰক্ষিত ৰূপ দেখি হনুমন্ত চিন্তিত হৈ পৰিছিল। তেওঁ ভাবিছিল যে কেৱল তেওঁ নিজে, অংগদ, সুগ্ৰীৱ আৰু নীল— এই চাৰিজনৰ হে সাগৰ জপিয়াই পাৰ হোৱাৰ শক্তি আছে। কিন্তু বাকী সাধাৰণ বানৰ সৈন্যবোৰে কেনেকৈ এই এশ যোজন সাগৰ পাৰ হ’ব? আৰু যদি বানৰ সৈন্যই আহিব নোৱাৰে, তেন্তে ইয়াত তেওঁলোকৰ কি কাম হ’ব আৰু স্বয়ং শ্ৰীৰামচন্দ্ৰই বা অকলে আহি ইমান ডাঙৰ শত্ৰুক কেনেকৈ পৰাস্ত কৰিব?

সান্ত্বনা লাভৰ উপায়: যদিও হনুমন্ত প্ৰথমতে চিন্তাগ্ৰস্ত হৈছিল, কিন্তু পিছমুহূৰ্ততে তেওঁৰ মনলৈ প্ৰভু শ্ৰীৰামচন্দ্ৰ আৰু লক্ষ্মণৰ অসীম মহিমাৰ কথা মনত পৰিল। শ্ৰীৰাম আৰু লক্ষ্মণ হ’ল ‘অচিন্ত্য প্ৰভাৱ’ অৰ্থাৎ চিন্তা কৰিব নোৱৰা ঐশ্বৰিক শক্তিৰ অধিকাৰী। ভগৱান শ্ৰীৰামৰ এই অলৌকিক শক্তিৰ ওপৰত থকা গভীৰ বিশ্বাসৰ বাবেই হনুমন্তে মনৰ সকলো ভয়-চিন্তা দূৰ কৰি নিজৰ মনত সান্ত্বনা আৰু সাহস ঘূৰাই পাইছিল।