6th Semester Home Assignment 2024 (Assamese medium)

HOME ASSIGNMENT

Subject: Political Science
B.A. 6th Semester (Regular)
Paper Name: Conflict and Peace Building
Paper Code: POL-SE-6014

Q. 1. What do you mean by Conflict? What are the types of Conflict? Discuss various causes of International Conflict.
সংঘাত বুলিলি লি বুজা? সংঘাতৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰসমূহ কি কি? আন্তঃৰাষ্টীয় সংঘাতৰ কাৰণসমূহ আলোচনা কৰা।
Answer :
সংঘাত :
সংঘাতৰ অৰ্থ হ'ল দুটা বা তাতকৈ অধিক পক্ষৰ মাজত হোৱা গুৰুতৰ তৰ্ক। সংঘাত হৈছে সংগ্ৰাম আৰু স্বাৰ্থ, মতামত আৰু নীতিৰ সংঘৰ্ষ। সংঘাত সমাজত সদায় দেখা যায়; কিয়নো সংঘাতৰ ভিত্তি ব্যক্তিগত, বৰ্ণবাদী, শ্ৰেণীগত, বৰ্ণবাদী, ৰাজনৈতিক আৰু আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় হ’ব পাৰে। সংঘাত আৱেগিক, বৌদ্ধিক আৰু তাত্ত্বিক হ’ব পাৰে এনে ক্ষেত্ৰত শৈক্ষিক স্বীকৃতি এটা উল্লেখযোগ্য উদ্দেশ্য হ’ব পাৰে বা নহ’বও পাৰে। সংঘাতৰ প্ৰকাৰ আৰু কাৰণসমূহ বুজি পালে সংঘাতসমূহ ফলপ্ৰসূভাৱে পৰিচালনা আৰু সমাধান কৰাত সহায়ক হ’ব পাৰে।

সংঘাতৰ বিভিন্ন প্ৰকাৰসমূহ ইয়াত উল্লেখ কৰা হ’ল :

আৱেগিক সংঘাত
জ্ঞানমূলক সংঘাত
স্বাৰ্থৰ সংঘাত
সাংস্কৃতিক সংঘাত
জাতিগত সংঘাত
আন্তঃগোট সংঘাত
সাংগঠনিক সংঘাত
ভূমিকা সংঘাত
সামাজিক সংঘাত
কৰ্ম–পৰিয়ালৰ সংঘাতত

আন্তঃৰাষ্ট্ৰীয় সংঘাতৰ প্ৰকাৰ আৰু কাৰণ ইয়াত উল্লেখ কৰা হ’ল :

1. আঞ্চলিক বিবাদ:
সীমা, সাৰ্বভৌমত্ব বা অঞ্চলৰ নিয়ন্ত্ৰণৰ ওপৰত মতবিৰোধৰ বাবে প্ৰায়ে বিবাদৰ সৃষ্টি হয়। ভূমি বা সামুদ্ৰিক সীমাৰ প্ৰতিযোগিতামূলক দাবীৰ ফলত ৰাজ্যসমূহৰ মাজত উত্তেজনা সৃষ্টি হ'ব পাৰে।

2. সম্পদৰ অভাৱ:
পানী, তেল, খনিজ পদাৰ্থ বা কৃষিযোগ্য ভূমিৰ দৰে দুৰ্লভ সম্পদৰ বাবে প্ৰতিযোগিতাই সংঘাতৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে, বিশেষকৈ সেই অঞ্চলবোৰত য'ত সম্পদ সীমিত।

3. জাতিগত আৰু ধৰ্মীয় পাৰ্থক্য:
জাতি, ধৰ্ম, ভাষা বা সংস্কৃতিৰ পাৰ্থক্যৰ ফলত পৰিচয়-আধাৰিত সংঘাত হ'ব পাৰে। জাতিগত উত্তেজনা আৰু ধৰ্মীয় প্ৰতিদ্বন্দিতাই সমগ্ৰ ইতিহাসত বহুতো আন্তঃৰাজ্যিক সংঘাতৰ ইন্ধন যোগাইছে।

4. ৰাজনৈতিক মতাদৰ্শ:
সংঘৰ্ষ ৰাজ্যসমূহৰ মাজৰ আদৰ্শগত পাৰ্থক্যৰ ফলত হ'ব পাৰে, যেনে গণতন্ত্ৰ বনাম আধিপত্যবাদ, পুঁজিবাদ বনাম সমাজবাদ, বা ধৰ্মনিৰপেক্ষতা বনাম ধৰ্মীয় শাসন।

5. ঐতিহাসিক অভিযোগ:
অতীতৰ উপনিবেশস্থাপন, সংযুক্তি, বা আঞ্চলিক বিজয়ৰ দৰে ঐতিহাসিক অভিযোগবোৰে অসন্তুষ্টি বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু চলিত সংঘাতত অৰিহণা যোগাব পাৰে।

6. অৰ্থনৈতিক স্বাৰ্থ:
বাণিজ্য, বজাৰৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ, প্ৰাকৃতিক সম্পদ, বা অৰ্থনৈতিক আধিপত্যৰ ওপৰত বিবাদৰ ফলত ৰাজ্যসমূহৰ মাজত অৰ্থনৈতিক সংঘাত বা বাণিজ্যিক বিবাদ হ'ব পাৰে।

7. শক্তিৰ ভাৰসাম্যহীনতা:
সামৰিক শক্তি, অৰ্থনৈতিক শক্তি, বা ভূ-ৰাজনৈতিক প্ৰভাৱৰ বৈষম্যই ৰাজ্যসমূহৰ মাজত উত্তেজনাসৃষ্টি কৰিব পাৰে, বিশেষকৈ যদি এখন ৰাজ্যই আন এখন ৰাজ্যক ইয়াৰ সুৰক্ষা বা স্বাৰ্থৰ বাবে ভাবুকি হিচাপে গণ্য কৰে।

8. নেতৃত্ব আৰু ভুল গণনা:
উচ্চাভিলাষী নেতা বা আন দেশৰ দ্বাৰা কৰা কাৰ্যৰ ভুল ব্যাখ্যাৰ ফলত অপ্ৰয়োজনীয় সংঘাত হ'ব পাৰে।

9. বাহ্যিক হস্তক্ষেপ:
বাহ্যিক অভিনেতা, যেনে আন ৰাজ্য, আন্তৰ্জাতিক সংগঠন, বা অ-ৰাজ্যিক অভিনেতাৰ হস্তক্ষেপে বিদ্যমান বিবাদবৃদ্ধি কৰিব পাৰে বা কৌশলগত বা আদৰ্শগত কাৰণত নতুন অভিনেতাক উত্তেজিত কৰিব পাৰে।

10. বিফল কূটনীতি আৰু যোগাযোগ:
কূটনৈতিক সম্পৰ্কত ভাঙনি বা ৰাজ্যসমূহৰ মাজত অকাৰ্যকৰী যোগাযোগ মাধ্যমই উত্তেজনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে আৰু সংঘাতৰ সম্ভাৱনা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।

Q. 2. What do you mean by Resource centric Conflict? What are the types of Natural Resource? Discuss the factors leading to Resource Conflict.
সম্পদ কেন্দ্ৰিক সংঘাত কি? প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ প্ৰকাৰ আৰু সম্পদ কেন্দ্ৰিক সংঘাতৰ কাৰণসমূহ আলোচনা কৰা।
Answer :

সম্পদ কেন্দ্ৰিক সংঘাত:
সম্পদ-কেন্দ্ৰিক বিবাদ হৈছে প্ৰাথমিকভাৱে প্ৰতিযোগিতা, বিবাদ, বা সম্পদৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ, নিয়ন্ত্ৰণ বা বিতৰণৰ ওপৰত অভিযোগৰ ফলত উদ্ভৱ হোৱা বিবাদ। এই সম্পদবোৰ প্ৰাকৃতিক হ'ব পাৰে, যেনে পানী, ভূমি, খনিজ পদাৰ্থ, বা অৰণ্য, বা সেইবোৰ মানৱ-নিৰ্মিত হ'ব পাৰে, যেনে আন্তঃগাঁথনি, অৰ্থনৈতিক সুযোগ, বা ৰাজনৈতিক শক্তি।

প্ৰাকৃতিক সম্পদৰ প্ৰকাৰ:
প্ৰাকৃতিক সম্পদ উৎপত্তি, বৈশিষ্ট্য আৰু প্ৰয়োগৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কেইবাটাও প্ৰকাৰত ব্যাপকভাৱে ভাগ কৰিব পাৰি। যেনে -

নবীকৰণযোগ্য সম্পদ:

সৌৰশক্তি
বায়ু শক্তি
জলবিদ্যুৎ
জৈৱবস্তু
ভূতাপীয় শক্তি

অনবীকৰণযোগ্য সম্পদ:

জীৱাশ্ম ইন্ধন
খনিজ পদাৰ্থ
বিভিন্ন ধাতু

সম্পদ কেন্দ্ৰিক সংঘাতৰ কাৰণসমূহ তলত আলোচনা কৰা হৈছে -

1. অভাৱ:
সম্পদৰ সীমিত উপলব্ধতা বা হ্ৰাসে চৰকাৰ, সম্প্ৰদায়, উদ্যোগকে ধৰি বিভিন্ন অংশীদাৰৰ মাজত প্ৰতিযোগিতাৰ সৃষ্টি কৰিব পাৰে। যেতিয়া চাহিদাই যোগান অতিক্ৰম কৰে বা যেতিয়া পৰিৱেশৰ অৱক্ষয় বা অতিমাত্ৰা শোষণৰ বাবে সম্পদৰ অভাৱ হয়, তেতিয়া প্ৰৱেশ, নিয়ন্ত্ৰণ বা বিতৰণৰ ওপৰত সংঘাতৰ সৃষ্টি হ'ব পাৰে।

2. অসম বিতৰণ:
দেশসমূহৰ ভিতৰত আৰু দেশবোৰৰ মাজত সম্পদ বিতৰণৰ বৈষম্যই উত্তেজনা আৰু অভিযোগ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। যেতিয়া বিভিন্ন সামাজিক বা জাতিগত গোটৰ মাজত সম্পদবোৰ অন্যায়ভাৱে বিতৰণ কৰা হয়, ই অসন্তুষ্টি আৰু সংঘাত বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।

3. ৰাজনৈতিক কাৰক: ৰাজনৈতিক অস্থিৰতা, দুৰ্নীতি, দুৰ্বল শাসন, আৰু অকাৰ্যকৰী প্ৰতিষ্ঠানবোৰে সম্পদৰ সংঘাত বৃদ্ধি কৰিব পাৰে। ৰাজনৈতিক অভিজাত সকলে তেওঁলোকৰ নিজৰ লাভালাভৰ বাবে সম্পদ আৱণ্টন তৈয়াৰ কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত প্ৰান্তীয় সম্প্ৰদায় বা অঞ্চলবোৰে বঞ্চিত আৰু প্রান্তিক অনুভৱ কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ অধিকাৰ দাবী কৰিবলৈ সংঘাতৰ আশ্ৰয় ল'ব পাৰে।

4. অৰ্থনৈতিক কাৰক: সম্পদৰ সংঘাতত অৰ্থনৈতিক স্বাৰ্থই প্ৰায়ে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। তেল, খনিজ বা উৰ্বৰ ভূমিৰ দৰে মূল্যৱান সম্পদৰ ওপৰত প্ৰতিযোগিতাই নিয়ন্ত্ৰণ বা শোষণৰ বাবে অৰ্থনৈতিক প্ৰেৰণা যোগাব পাৰে। ইয়াৰ উপৰিও, সম্পদ আহৰণৰ পৰা আহৰণ কৰা অৰ্থনৈতিক সুযোগ বা লাভালাভৰ অসম প্ৰৱেশাধিকাৰে সামাজিক উত্তেজনা আৰু সংঘাতত অৰিহণা যোগাব পাৰে।

5. পাৰিপাৰ্শ্বিক অৱক্ষয়: সম্পদ শোষণ আৰু নিষ্কাশন পদ্ধতিৰ ফলত পৰিৱেশৰ অৱক্ষয় হ'ব পাৰে, যেনে বনধ্বংস, প্ৰদূষণ, আৰু বাসস্থান ধ্বংস। পাৰিপাৰ্শ্বিক অৱক্ষয়ে কেৱল সম্পদৰ স্থিৰতাৰ প্ৰতি ভাবুকি সৃষ্টি নকৰে কিন্তু লগতে এই সম্পদবোৰৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল সম্প্ৰদায়বোৰৰ জীৱিকাহ্ৰাস কৰে, যাৰ ফলত সম্পদ হ্ৰাস হোৱাৰ বাবে সংঘাত ৰখাৰ সম্ভাৱনা আছে।

6. জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু নগৰায়ন: দ্ৰুত জনসংখ্যা বৃদ্ধি আৰু নগৰায়নে সম্পদৰ চাহিদা বৃদ্ধি কৰে, ইতিমধ্যে সীমিত সম্পদৰ ওপৰত অতিৰিক্ত চাপ দিছে। জনসংখ্যা সম্প্ৰসাৰিত হোৱাৰ লগে লগে আৰু নগৰঅঞ্চলবোৰে প্ৰাকৃতিক বাসস্থান বা কৃষিভূমি বেদখল কৰাৰ লগে লগে, ভূমি ব্যৱহাৰ, পানীৰ প্ৰৱেশাধিকাৰ আৰু পাৰিপাৰ্শ্বিক সম্পদৰ ওপৰত সংঘাত অধিক স্পষ্ট হৈ পৰে।

7. জলবায়ু পৰিৱৰ্তন: জলবায়ু পৰিৱৰ্তনে সম্পদৰ উপলব্ধতা, বিতৰণ আৰু মানদণ্ড সলনি কৰি সম্পদৰ সংঘাত বৃদ্ধি কৰে। বৰষুণৰ প্ৰকাৰৰ পৰিৱৰ্তন, সাগৰৰ স্তৰ বৃদ্ধি, আৰু অত্যাধিক বতৰৰ ঘটনাৰ বৰ্ধিত সঘনতাই পৰিৱেশ তন্ত্ৰত ব্যাঘাত জন্মাব পাৰে, পানীৰ অভাৱ বৃদ্ধি কৰিব পাৰে, আৰু কৃষিউৎপাদনশীলতাৰ প্ৰতি ভাবুকি সৃষ্টি কৰিব পাৰে, যাৰ ফলত ক্ৰমান্বয়ে দুৰ্লভ সম্পদৰ ওপৰত প্ৰতিযোগিতা আৰু সংঘাত বৃদ্ধি হ'ব পাৰে।

8. জাতিগত, সাংস্কৃতিক আৰু ধৰ্মীয় কাৰক: সম্পদৰ সংঘাত প্ৰায়ে জাতিগত, সাংস্কৃতিক বা ধৰ্মীয় পৰিচয় আৰু অভিযোগৰ সৈতে জড়িত হৈ থাকে। ঐতিহাসিক ভূমি বিবাদ, পৰম্পৰাগত সম্পদ ব্যৱস্থাপনা পদ্ধতি, আৰু কিছুমান সম্পদৰ প্ৰতি সাংস্কৃতিক সংযুক্তিয়ে উত্তেজনা আৰু সংঘাত কমাব পাৰে, বিশেষকৈ বহুজাতিক বা বহুসাংস্কৃতিক সমাজত।

সম্পদৰ সংঘাতবোৰ সমাধান কৰাৰ বাবে ব্যাপক ৰণনীতিৰ প্ৰয়োজন যি বহনক্ষম সম্পদ ব্যৱস্থাপনা, ন্যায়সঙ্গত বিতৰণ, আৰু সামগ্ৰিক শাসন প্ৰক্ৰিয়াৰ প্ৰচাৰ কৰোঁতে অন্তৰ্নিহিত চালকসকলক সম্বোধন কৰে। ইয়াত প্ৰায়ে সংঘাত নিষ্পত্তি প্ৰণালী, সম্পদ ভাগ-বতৰা চুক্তি, সামূহিক ব্যস্ততা, আৰু মূল কাৰণবোৰ সমাধান কৰা আৰু শান্তি আৰু স্থিৰতা বৃদ্ধি কৰাৰ লক্ষ্যৰে নীতিগত হস্তক্ষেপৰ দৰে পদক্ষেপ অন্তৰ্ভুক্ত।