খাদ্য আৰু ইয়াৰ উৎস - অধ্যায় ২ - নতুন বিজ্ঞান - ষষ্ঠম শ্ৰেণী (অসম জাতীয় বিদ্যালয়)

(AJB)

Assam Jatiya Bidyalay

Class : VI

Subject : Science 

Medium : Assamese

Chapter : 2

খাদ্য আৰু ইয়াৰ উৎস

Food and it's sources

অনুশীলনীৰ প্ৰশ্নাৱলী 

​প্ৰশ্ন ১: শুদ্ধ উত্তৰ বাছি লোৱা।

(i) গাজৰ হ’ল উদ্ভিদৰ

(a) শিপা (b) কাণ্ড (c) বীজ (d) ফল

উত্তৰ: (a) শিপা

​(ii) হৰিণা এবিধ

(a) সৰ্বভোজী (b) মাংসভোজী (c) তৃণভোজী প্ৰাণী

উত্তৰ: (c) তৃণভোজী প্ৰাণী

​(iii) মৌ হ’ল

(a) শৰ্কৰা (b) প্ৰটিন (c) স্নেহপদাৰ্থ (d) খনিজ লৱণৰ উত্তম উৎস

উত্তৰ: (a) শৰ্কৰা

​প্ৰশ্ন ২: তলত দিয়া শব্দবোৰেৰে খালী ঠাই পূৰণ কৰা—

তৃণভোজী, উদ্ভিদজাত, গাখীৰ, কুঁহিয়াৰ, মাংসভোজী

(a) বাঘ এবিধ ________ প্ৰাণী, কাৰণ, ই কেৱল মাংস খায়।

উত্তৰ: (a) মাংসভোজী

(b) হৰিণে কেৱল উদ্ভিদজাত সামগ্ৰী খায় আৰু সেয়েহে ইয়াক ________ বুলি কোৱা হয়।

উত্তৰ: (b) তৃণভোজী

(c) ________ এবিধ পানীয়, ই গৰু, ম’হ আৰু ছাগলীৰ পৰা পোৱা এবিধ প্ৰাণীজাত সামগ্ৰী।

উত্তৰ: (c) গাখীৰ

(d) ________ ৰ পৰা আমি চেনি পাওঁ।

উত্তৰ: (d) কুঁহিয়াৰ

​প্ৰশ্ন ৩: ‘ক’ অংশৰ লগত ‘খ’ অংশ মিলোৱা।

‘ক’ অংশ       ‘খ’ অংশ

গাখীৰ, দৈ, গাখীৰৰ ছানা, ঘিউ — আন প্ৰাণী খায়।

পালেং শাক, ফুলকবি, গাজৰ — উদ্ভিদ আৰু উদ্ভিদজাত সামগ্ৰী খায়।

সিংহ আৰু বাঘে — শাক-পাছলি।

তৃণভোজী প্ৰাণীয়ে — প্ৰাণীজাত সামগ্ৰী।

উত্তৰ :

‘ক’ অংশ       ‘খ’ অংশ

গাখীৰ, দৈ, গাখীৰৰ ছানা, ঘিউ → প্ৰাণীজাত সামগ্ৰী।

পালেং শাক, ফুলকবি, গাজৰ → শাক-পাছলি।

সিংহ আৰু বাঘে → আন প্ৰাণী খায়।

তৃণভোজী প্ৰাণীয়ে → উদ্ভিদ আৰু উদ্ভিদজাত সামগ্ৰী খায়।

প্ৰশ্ন ৪: খাদ্যভ্যাস বেলেগ বেলেগ হোৱাৰ কাৰণ কি?

উত্তৰ: জলবায়ু আৰু ৰীতি-নীতি ভেদে মানুহৰ খাদ্যভ্যাস বেলেগ বেলেগ হয়।

​প্ৰশ্ন ৫: উদ্ভিদৰ কি কি অংশক খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰা হয়?

উত্তৰ: উদ্ভিদৰ শিপা, কাণ্ড, পাত, ফুল, ফল আৰু বীজক খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰা হয়।

​প্ৰশ্ন ৬: প্ৰাণীৰ পৰা কি কি খাদ্য উৎপাদিত হয়?

উত্তৰ: প্ৰাণীৰ পৰা গাখীৰ, কণী, মাংস আৰু মৌ উৎপাদিত হয়।

​প্ৰশ্ন ৭: খাদ্য কাক বোলে? খাদ্যৰ প্রয়োজনীয়তা কি?

উত্তৰ: যি বস্তু খালে আমি জীয়াই থাকিব পাৰোঁ আৰু আমাৰ বৃদ্ধি হয়, সেয়াই হ’ল খাদ্য। খাদ্য আমাৰ জীৱনৰ চালিকা শক্তি।

​প্ৰশ্ন ৮: উদ্ভিদে কিদৰে খাদ্য সংগ্ৰহ কৰে?

উত্তৰ: উদ্ভিদে শিপাৰে পানী শুহি লয় আৰু বায়ুমণ্ডলৰ পৰা কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড গ্ৰহণ কৰে। সূৰ্যৰ পোহৰত পাতত থকা ক্ল’ৰফিলৰ উপস্থিতিত উদ্ভিদে নিজৰ খাদ্য নিজে প্ৰস্তুত কৰে।

​প্ৰশ্ন ৯: প্ৰাণীয়ে কিদৰে আহাৰ সংগ্ৰহ কৰে?

উত্তৰ: প্ৰাণীয়ে নিজৰ খাদ্য নিজে প্ৰস্তুত কৰিব নোৱাৰে; সেয়েহে প্ৰাণীয়ে উদ্ভিদ বা আন প্ৰাণীৰ পৰা আহাৰ সংগ্ৰহ কৰে।

​প্ৰশ্ন ১০: আমি খোৱা ৫ বিধ উদ্ভিদ আৰু সিহঁতৰ অংশবোৰৰ নাম উল্লেখ কৰা।

উত্তৰ: আমি খোৱা ৫ বিধ উদ্ভিদ আৰু ইয়াৰ অংশ হ’ল—

(i) ধান: বীজ

(ii) আম: ফল

(iii) পালেং: পাত

(iv) আলু: কাণ্ড

(v) গাজৰ: শিপা

​প্ৰশ্ন ১১: এজোপা সম্পূৰ্ণ উদ্ভিদৰ ছবি আঁকা।

উত্তৰ: 

(ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে পাঠ্যপুথিৰ অনুসৰি উদ্ভিদ এজোপাৰ শিপা, কাণ্ড, পাত, ফল আৰু ফুল দেখুৱাই এখন ছবি আঁকিব লাগে।)

​প্ৰশ্ন ১২: পাঠটোত থকা ইংৰাজী প্ৰতিশব্দসমূহৰ এখন তালিকা প্ৰস্তুত কৰা।

উত্তৰ: পাঠটোত থকা কেইটামান ইংৰাজী প্ৰতিশব্দ হ’ল—

(i) Food — খাদ্য

(ii) Ingredients — উপকৰণ

(iii) Growth — বৃদ্ধি

(iv) Sprout — গজালি

(v) Herbivore — তৃণভোজী

(vi) Carnivore — মাংসভোজী

(vii) Omnivore — সৰ্বভোজী

(viii) Chlorophyll — ক্ল’ৰফিল

​ভাবি চোৱাচোন :

ষষ্ঠম শ্ৰেণীৰ 'নতুন বিজ্ঞান' কিতাপৰ অধ্যায় ২ 'খাদ্য আৰু ইয়াৰ উৎস' ৰ মূল বিষয়বস্তুৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি 'ভাবি চোৱাচোন' বাকচৰ এই প্ৰশ্ন তিনিটাৰ সম্ভাব্য উত্তৰ তলত দিয়া হ’ল:

প্ৰশ্ন ১: উদ্ভিদ নাথাকিলে কি হ’ব বাৰু!

উত্তৰ: উদ্ভিদ নাথাকিলে পৃথিৱীত খাদ্যৰ মূল উৎস নাইকিয়া হৈ পৰিব। সেউজীয়া উদ্ভিদেহে নিজৰ খাদ্য নিজে প্ৰস্তুত কৰিব পাৰে আৰু প্ৰাণীয়ে খাদ্যৰ বাবে উদ্ভিদৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰে। গতিকে উদ্ভিদ নাথাকিলে কোনো প্ৰাণীয়েই জীয়াই থাকিব নোৱাৰিব।

OR

উত্তৰ : 

(i) পৃথিৱীত খাদ্যৰ মূল উৎস নাইকিয়া হৈ পৰিব।

(ii) কোনো প্ৰাণীয়েই জীয়াই থাকিব নোৱাৰিব।

(iii) তৃণভোজী প্ৰাণীসমূহৰ বাবে খাদ্যৰ কোনো উৎস নাথাকিব।

(iv) খাদ্যৰ অভাৱত ক্ৰমান্বয়ে মাংসভোজী আৰু সৰ্বভোজী প্ৰাণীসমূহো ধ্বংস হ’ব।

(v) উদ্ভিদে বায়ুমণ্ডললৈ এৰি দিয়া অক্সিজেনৰ অভাৱ ঘটিব।

(vi) সমগ্ৰ প্ৰাকৃতিক ভাৰসাম্য সম্পূৰ্ণৰূপে নষ্ট হৈ পৰিব।

OR

উত্তৰ: উদ্ভিদ হ’ল পৃথিৱীৰ সকলো জীৱৰ খাদ্যৰ মূল উৎস। উদ্ভিদ নাথাকিলে সৃষ্টি হ’ব পৰা সমস্যাসমূহ হ’ল—

​(i) খাদ্যৰ নাটনি: 

সেউজীয়া উদ্ভিদে সূৰ্যৰ পোহৰত নিজৰ খাদ্য নিজে প্ৰস্তুত কৰে। উদ্ভিদ নাথাকিলে পৃথিৱীত খাদ্যৰ উৎপাদন বন্ধ হৈ যাব আৰু সকলো জীৱই খাদ্যৰ অভাৱত মৃত্যুবৰণ কৰিব।

​(ii) তৃণভোজী প্ৰাণীৰ বিলুপ্তি: গৰু, হৰিণা আদিৰ দৰে তৃণভোজী প্ৰাণীসমূহ কেৱল উদ্ভিদৰ ওপৰত নিৰ্ভৰ কৰি জীয়াই থাকে। গতিকে উদ্ভিদ নাথাকিলে এই প্ৰাণীসমূহ প্ৰথমে মৃত্যুমুখত পৰিব।

​(iii) মাংসভোজী প্ৰাণীৰ সংকট: 

বাঘ, সিংহ আদি মাংসভোজী প্ৰাণীয়ে তৃণভোজী প্ৰাণীক খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। তৃণভোজী প্ৰাণী নাইকিয়া হ’লে খাদ্যৰ অভাৱত মাংসভোজী প্ৰাণীসমূহো জীয়াই থাকিব নোৱাৰিব।

​(iv) প্ৰাণীজাত খাদ্যৰ অভাৱ: 

আমি প্ৰাণীৰ পৰা পোৱা গাখীৰ, কণী, মাংস আদিৰ উৎস হ’ল পোহনীয়া পশু-পক্ষী। এই প্ৰাণীসমূহ জীয়াই থাকিবলৈ উদ্ভিদৰ প্ৰয়োজন। গতিকে উদ্ভিদ নাথাকিলে আমি প্ৰাণীজাত খাদ্যসমূহো নাপাম।

​(v) অক্সিজেনৰ অভাৱ: 

উদ্ভিদে খাদ্য প্ৰস্তুত কৰোঁতে বায়ুমণ্ডলৰ পৰা কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড গ্ৰহণ কৰে আৰু অক্সিজেন গেছ এৰি দিয়ে। উদ্ভিদ নাথাকিলে জীৱজগতৰ উশাহ-নিশাহৰ বাবে প্ৰয়োজনীয় অক্সিজেনৰ নাটনি হ’ব।

​(vi) প্ৰাকৃতিক ভাৰসাম্য নষ্ট: 

উদ্ভিদ নাথাকিলে সম্পূৰ্ণ খাদ্য-শৃংখলডাল ভাঙি পৰিব আৰু পৃথিৱীৰ পৰা জীৱজগত চিৰদিনৰ বাবে নাইকিয়া হৈ পৰিব।

প্ৰশ্ন ২: খাদ্যৰ অপচয় ৰোধ কৰিবলৈ কি কি ব্যৱস্থা হাতত ল’ব লাগে?

উত্তৰ: খাদ্যৰ অপচয় ৰোধ কৰিবলৈ তলত দিয়া ব্যৱস্থাসমূহ হাতত ল’ব লাগে—

​(i) প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিয়ে নিজৰ প্ৰয়োজন অনুসৰিহে খাদ্য লোৱা উচিত।

(ii) খাদ্যবস্তুসমূহ সঠিকভাৱে সংৰক্ষণ কৰি নষ্ট হোৱাৰ পৰা ৰক্ষা কৰিব লাগে।

(iii) বজাৰ কৰোঁতে প্ৰয়োজনতকৈ অধিক খাদ্যবস্তু কিনি আনি পচি যাবলৈ দিব নালাগে।

(iv) বিয়া-সবাহ বা বিভিন্ন অনুষ্ঠানত অতিৰিক্ত হোৱা খাদ্য পেলাই নিদি অভাৱী লোকক দান কৰিব লাগে।

(v) ৰান্ধি থোৱা খাদ্য বাচি গ’লে তাক নষ্ট হ’বলৈ নিদি পাছত পুনৰ ব্যৱহাৰৰ উপযোগী কৰি ৰাখিব লাগে।

(vi) খাদ্যৰ গুৰুত্বৰ বিষয়ে সজাগতা বৃদ্ধি কৰিব লাগে যাতে কোনোৱে অসাৱধানবশতঃ খাদ্য অপচয় নকৰে।

OR

উত্তৰ : 

(i) প্ৰয়োজন অনুসৰিহে খাদ্য লব লাগে।

(ii) অতিৰিক্ত হোৱা খাদ্য অভাৱী লোকক যোগান ধৰিব লাগে।

(iii) পুনৰ ব্যৱহাৰৰ উপযোগী কৰি ৰাখিব লাগে।

প্ৰশ্ন ৩: হাবিত বাঘ, হৰিণা আদি থাকে। বাঘ নাইকিয়া হ’লে কি হ’ব বাৰু!

উত্তৰ: বাঘ নাইকিয়া হ’লে হাবিত হৰিণাৰ দৰে তৃণভোজী প্ৰাণীৰ সংখ্যা অস্বাভাৱিকভাৱে বৃদ্ধি পাব। ইয়াৰ ফলত সিহঁতে হাবিৰ সকলো উদ্ভিদ খাই শেষ কৰি পেলাব, যাৰ ফলত প্ৰাকৃতিক ভাৰসাম্য নষ্ট হ’ব আৰু শেষত খাদ্যৰ অভাৱত সকলোৰে অস্তিত্ব বিপদাপন্ন হ’ব।

OR

উত্তৰ : 

(i) হাবিত হৰিণাৰ দৰে তৃণভোজী প্ৰাণীৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাব।

(ii) খাদ্যৰ নাটনি হোৱাৰ বাবে হৰিণা বা তেনে জাতীয় প্ৰাণীসমূহ জীয়াই থকাটো অসম্ভৱ হৈ পৰিব।

(iii) ফলত প্ৰকৃতিৰ খাদ্য-শৃংখলৰ ওপৰত প্ৰভাৱ পৰিব।

(vi) পৰিশেষত সমগ্ৰ প্ৰাকৃতিক ভাৰসাম্য সম্পূৰ্ণৰূপে নষ্ট হৈ পৰিব।

অধ্যায়ৰ সাৰাংশ: 

ষষ্ঠম শ্ৰেণীৰ 'নতুন বিজ্ঞান' কিতাপৰ অধ্যায় ২ 'খাদ্য আৰু ইয়াৰ উৎস' ৰ মূল বিষয়বস্তুৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি অধ্যায়টোৰ গুৰুত্বপূৰ্ণ সাৰাংশ তলত আগবঢ়োৱা হ’ল:

১. খাদ্যৰ সংজ্ঞা আৰু প্ৰয়োজনীয়তা

​যি বস্তু খালে আমাৰ শৰীৰৰ বৃদ্ধি হয় আৰু জীয়াই থাকিবলৈ শক্তি পোৱা যায়, তাকে খাদ্য বোলে।

​খাদ্য হ’ল জীৱৰ চালিকা শক্তি।

​২. খাদ্যৰ বৈচিত্ৰ্য আৰু উপকৰণ

​জলবায়ু আৰু ৰীতি-নীতি ভেদে বেলেগ বেলেগ অঞ্চলৰ মানুহৰ খাদ্য বেলেগ হয়। যেনে— অসমৰ প্ৰধান খাদ্য ভাত আৰু পঞ্জাৱৰ মানুহৰ প্ৰধান খাদ্য ৰুটী।

​কোনো এটা খাদ্য প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰা বস্তুবোৰক উপকৰণ (Ingredients) বোলে। যেনে— ভাতৰ উপকৰণ হ’ল চাউল আৰু পানী।

​৩. খাদ্যৰ উৎস

​আমি প্ৰধানকৈ দুটা উৎসৰ পৰা খাদ্য পাওঁ:

​উদ্ভিদজাত উৎস: ধান, ঘেঁহু, ফল-মূল, শাক-পাছলি আদি।

​প্ৰাণীজাত উৎস: গাখীৰ, কণী, মাছ, মাংস আৰু মৌ।

​৪. খাদ্য হিচাপে উদ্ভিদৰ বিভিন্ন অংশ

​উদ্ভিদৰ বিভিন্ন অংশ আমি খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰোঁ:

​শিপা: গাজৰ, মূলা, মিঠাআলু।

​কাণ্ড: আলু, পিয়াঁজ, আদা।

​পাত: পালেং, লাই, ধনিয়া।

​ফুল ও ফল: কলডিল (ফুল), আম, কঁঠাল (ফল)।

​বীজ: মগুমাহ, চাউল, সৰিয়হ (তেল)।

​তিওৱা বীজৰ পৰা ওলোৱা বগা অংশটোক গজালি (Sprout) বোলে, যিটো অতি পুষ্টিকৰ খাদ্য।

​৫. প্ৰাণীৰ খাদ্যভ্যাস আৰু শ্ৰেণীবিভাগ

​খাদ্য গ্ৰহণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰাণীক তিনিটা ভাগত ভগোৱা হৈছে:

​তৃণভোজী: যিবোৰ প্ৰাণীয়ে কেৱল উদ্ভিদ বা উদ্ভিদজাত সামগ্ৰী খায়। (যেনে— গৰু, হৰিণা)

​মাংসভোজী: যিবোৰ প্ৰাণীয়ে আন প্ৰাণীক খাদ্য হিচাপে খায়। (যেনে— বাঘ, সিংহ)

​সৰ্বভোজী: যিবোৰ প্ৰাণীয়ে উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী দুয়োটাকে খাদ্য হিচাপে খায়। (যেনে— মানুহ, কাউৰী)

​৬. খাদ্য-সংস্কৃতি আৰু অপচয় ৰোধ

​ভাৰতৰ বিভিন্ন ৰাজ্যৰ খাদ্য সংস্কৃতি বেলেগ। যেনে— দক্ষিণ ভাৰতত ইডলি-দোচা, ৰাজস্থানত ডাল-বাটি আৰু গুজৰাটত ধোকূলা জনপ্ৰিয়।

​যিহেতু দেশৰ বহু মানুহে পেট পুৰাই খাবলৈ নাপায়, সেয়েহে আমি খাদ্যবস্তু অপচয় কৰিব নালাগে।

অতিৰিক্ত প্ৰশ্ন :

ষষ্ঠম শ্ৰেণীৰ 'নতুন বিজ্ঞান' কিতাপৰ অধ্যায় ২ 'খাদ্য আৰু ইয়াৰ উৎস' ৰ মূল বিষয়বস্তুৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কিছুমান অতিৰিক্ত প্ৰশ্নোত্তৰ তলত আগবঢ়োৱা হ’ল :

প্ৰশ্ন ১: খাদ্য কাক বোলে?

উত্তৰ: যি বস্তু খালে আমি জীয়াই থাকিব পাৰোঁ আৰু আমাৰ বৃদ্ধি হয়, সেয়াই হ’ল খাদ্য।

​প্ৰশ্ন ২: পঞ্জাৱৰ মানুহৰ প্ৰধান খাদ্য কি?

উত্তৰ: পঞ্জাৱৰ মানুহে প্ৰধানকৈ ৰুটী খায়।

প্ৰশ্ন ৩: ভাত ৰান্ধিবলৈ কি কি উপকৰণৰ প্ৰয়োজন?

উত্তৰ: ভাত ৰান্ধিবলৈ চাউল আৰু পানীৰ প্ৰয়োজন।

​প্ৰশ্ন ৪: দাইল প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ হোৱা উপকৰণসমূহ কি কি?

উত্তৰ: দাইল প্ৰস্তুত কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ হোৱা উপকৰণসমূহ হ’ল— মাহজাতীয় শস্য, পানী, নিমখ, হালধি আৰু তেল।

​প্ৰশ্ন ৫: চাউল ক’ৰ পৰা পোৱা যায়?

উত্তৰ: চাউল ধানৰ পৰা পোৱা যায়।

​প্ৰশ্ন ৬: উদ্ভিদৰ শিপা অংশ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা কেইবিধমান উদাহৰণ দিয়া।

উত্তৰ: উদ্ভিদৰ শিপা অংশ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা কেইবিধমান উদাহৰণ হ’ল— গাজৰ, মূলা আৰু মিঠাআলু।

প্ৰশ্ন ৭: কলগছৰ কি কি অংশ আমি খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰোঁ?

উত্তৰ: কলগছৰ ফল (কল), ডিমা বা পচলা (কাণ্ড), কলফুল (কলডিল) আমি খাদ্য হিচাপে খাওঁ। ইয়াৰ উপৰি কলগছ পুৰি পোৱা ছাঁইখিনি কলাখাৰ হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

​প্ৰশ্ন ৮: মৌৰ উৎস কি?

উত্তৰ: মৌৰ উৎস হ’ল মৌ-মাখি।

​প্ৰশ্ন ৯: চয়াবিনৰ পৰা কি গাখীৰ পোৱা যায়?

উত্তৰ: চয়াবিনৰ পৰা চয়াবিন গাখীৰ (soyabean milk) পোৱা যায়।

প্ৰশ্ন ১০: তেল বা ঘিউৰ উৎস কি?

উত্তৰ: তেলৰ উৎস হ’ল উদ্ভিদ আৰু ঘিউৰ উৎস হ’ল প্ৰাণী।

​প্ৰশ্ন ১১: পায়স প্ৰস্তুত কৰিবলৈ কি কি উপকৰণৰ প্ৰয়োজন?

উত্তৰ: পায়স প্ৰস্তুত কৰিবলৈ গাখীৰ, চাউল, চেনি, কাজু আৰু কিচমিচৰ প্ৰয়োজন।

প্ৰশ্ন ১২: গজালি (sprout) মেলা বুলিলে কি বুজায়?

উত্তৰ: তিওৱা বীজৰ পৰা যেতিয়া এটা সৰু বগা অংশ ওলাই আহে, তাকে গজালি মেলা বুলি কোৱা হয়।

​প্ৰশ্ন ১৩: সকলো কাঠফুলা খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰিব পাৰিনে?

উত্তৰ: নোৱাৰি। কাৰণ কিছুমান কাঠফুলা বিষাক্ত (poisonous)।

প্ৰশ্ন ১৪: ৰঙালাউ আৰু আলু উদ্ভিদৰ কোনটো অংশ?

উত্তৰ: ৰঙালাউ উদ্ভিদৰ ফল আৰু আলু উদ্ভিদৰ কাণ্ড।

প্ৰশ্ন ১৫: মৌচাক কাক বোলে?

উত্তৰ: মৌ-মাখিৰ বাহক মৌচাক (honeycomb) বোলে।

​প্ৰশ্ন ১৬: মৌ কিহৰ দ্বাৰা গঠিত?

উত্তৰ: মৌ হ’ল সহজে হজম কৰিব পৰা শৰ্কৰাযুক্ত দ্ৰব্য (sugary substances)।

​প্ৰশ্ন ১৭: উদ্ভিদে কেনেকৈ নিজৰ খাদ্য প্ৰস্তুত কৰে?

উত্তৰ: সূৰ্যৰ পোহৰত ক্ল’ৰফিলৰ উপস্থিতিত কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড আৰু পানীৰ পৰা উদ্ভিদে খাদ্য প্ৰস্তুত কৰে।

​প্ৰশ্ন ১৮: ক্ল’ৰফিল (chlorophyll) ক’ত থাকে?

উত্তৰ: গছৰ পাতত ক্ল’ৰফিল থাকে।

প্ৰশ্ন ১৯: প্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত কোনে খাদ্য ৰান্ধি খায়?

উত্তৰ: প্ৰাণীসমূহৰ ভিতৰত কেৱল মানুহেই খাদ্য ৰান্ধি খায়।

​প্ৰশ্ন ২০: পঞ্জাৱৰ মানুহে কি শস্যৰ ব্যঞ্জন আৰু কি শাকৰ আঞ্জা প্ৰধানকৈ খায়?

উত্তৰ: পঞ্জাৱৰ মানুহে মাকৈৰ ৰুটী আৰু সৰিয়হ শাকৰ আঞ্জা প্ৰধানকৈ খায়।

​প্ৰশ্ন ২১: ৰাজস্থানী খাদ্যত জনপ্ৰিয় কেইবিধমান খাদ্যৰ নাম লিখা।

উত্তৰ: ৰাজস্থানী খাদ্যত ডাল, বাটি, চুৰ্মা, বাজৰী আৰু জোৱাৰ আদি প্ৰধান খাদ্য।

​প্ৰশ্ন ২২: দক্ষিণ ভাৰতৰ প্ৰধান খাদ্যসমূহ কি কি?

উত্তৰ: দক্ষিণ ভাৰতত ভাত, দোচা, চম্বৰ, ইডলি আৰু নাৰিকলৰ চাটনি আদি প্ৰধান।

​প্ৰশ্ন ২৩: গুজৰাটৰ কেইবিধমান প্ৰিয় খাদ্যৰ নাম লিখা।

উত্তৰ: গুজৰাটত ধোকূলা, চুনডো, মিঠিয়া মচলা আদি প্ৰিয়।

​প্ৰশ্ন ২৪: জীৱৰ চালিকা শক্তি কি?

উত্তৰ: খাদ্য হ’ল জীৱৰ চালিকা শক্তি।

গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্ন :

ষষ্ঠম শ্ৰেণীৰ 'নতুন বিজ্ঞান' কিতাপৰ অধ্যায় ২ 'খাদ্য আৰু ইয়াৰ উৎস' ৰ মূল বিষয়বস্তুৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কিছুমান অতিৰিক্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ প্ৰশ্নোত্তৰ তলত আগবঢ়োৱা হ’ল :

​প্ৰশ্ন ১: মানুহৰ খাদ্য কিহৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি বেলেগ বেলেগ হয়?

উত্তৰ: জলবায়ু আৰু ৰীতি-নীতি ভেদে মানুহৰ খাদ্য বেলেগ বেলেগ হয়।

​প্ৰশ্ন ২: আমাৰ অৰ্থাৎ অসমৰ মানুহৰ প্ৰধান খাদ্য কি?

উত্তৰ: আমাৰ প্ৰধান খাদ্য ভাত।

​প্ৰশ্ন ৩: উদ্ভিদৰ বিভিন্ন অংশক খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰা এখন তালিকা প্ৰস্তুত কৰা।

উত্তৰ: উদ্ভিদৰ বিভিন্ন অংশক খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰা তালিকাখন তলত দিয়া হ’ল:

(i) বীজ: চাউল, ঘেঁহু, মটৰমাহ, বুটমাহ, মগুমাহ, মচলা, কাজু, তেল।

(ii) ফল: কল, মধুৰিয়াম, আনাৰস, আম ইত্যাদি।

(iii) পাত: বন্ধাকবি, পালেং, লাই, লফা, ধনিয়া ইত্যাদি।

(iv) শিপা: গাজৰ, মূলা, মিঠাআলু।

(v) কাণ্ড: পিয়াঁজ, নহৰু, আলু, আদা।

​প্ৰশ্ন ৪: একেজোপা উদ্ভিদৰ একাধিক অংশ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ হোৱাৰ এটা উদাহৰণ দিয়া।

উত্তৰ: কলগছৰ একাধিক অংশ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ হয়। কল এবিধ উৎকৃষ্ট ফল আৰু কলগছৰ ডিমা বা পচলাও খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়।

​প্ৰশ্ন ৫: প্ৰাণীৰ পৰা পোৱা কেইবিধমান খাদ্য আৰু ইয়াৰ সৈতে জড়িত প্ৰাণীসমূহৰ এখন তালিকা প্ৰস্তুত কৰা।

উত্তৰ: প্ৰাণীৰ পৰা পোৱা খাদ্য আৰু ইয়াৰ উৎসৰ তালিকাখন তলত দিয়া হ’ল:

(i) কণী: হাঁহ, কুকুৰা।

(ii) মাংস: ছাগলী, হাঁহ, কুকুৰা।

(iii) মাছ: মাগুৰ, কাৱৈ, গৰৈ, উৰিকনা, চিতল, বৰালি, ৰৌ আদি।

(iv) গাখীৰ: গৰু, ম’হ, ছাগলী।

(v) মৌ: মৌ-মাখি।

​প্ৰশ্ন ৬: কেইবিধমান খাদ্যবস্তুৰ উপকৰণ আৰু সেইবোৰৰ উৎসৰ এখন তালিকা প্ৰস্তুত কৰা।

উত্তৰ: পাঠ্যপুথিৰ আধাৰত তালিকাখন তলত দিয়া হ’ল:

(i) 

খাদ্যবস্তু :-

টেকেলিপিঠা

উপকৰণবোৰ :-

চাউল, গুৰ বা চেনি, নাৰিকল, পানী

উৎসসমূহ :-

উদ্ভিদ

(ii) 

খাদ্যবস্তু :-

কুকুৰাৰ মাংসৰ আঞ্জা

উপকৰণবোৰ:-

মাংস, আদা, নহৰু, পিয়াঁজ, মচলা, তেল/ঘিউ

উৎসসমূহ:-

প্ৰাণী/উদ্ভিদ

(iii) 

খাদ্যবস্তু :-

পায়স

উপকৰণবোৰ:-

গাখীৰ, চাউল, চেনি, কাজু, কিচমিচ

উৎসসমূহ:-

প্ৰাণী/উদ্ভিদ

 প্ৰশ্ন ৭: চিত্ৰৰ সহায়ত উদ্ভিদ এজোপাৰ বিভিন্ন অংশসমূহ দেখুওৱা।

উত্তৰ: 

(ছাত্ৰ-ছাত্ৰীয়ে পাঠ্যপুথিৰ অনুসৰি উদ্ভিদ এজোপাৰ শিপা, কাণ্ড, পাত, ফল আৰু ফুল দেখুৱাই এখন ছবি আঁকিব লাগে।)

উদ্ভিদ এজোপাৰ বিভিন্ন অংশসমূহ হ’ল—

(i) ফুল (flower)

(ii) ফল (fruit)

(iii) কাণ্ড (stem)

(iv) পাত (leaf)

(v) শিপা (root)

​প্ৰশ্ন ৮: অচিনাকি উদ্ভিদ খাদ্য হিচাপে কিয় খাব নালাগে?

উত্তৰ: অচিনাকি উদ্ভিদ খাদ্য হিচাপে খাব নালাগে কাৰণ কিছুমান উদ্ভিদ বিষাক্ত হ’ব পাৰে। উদাহৰণস্বৰূপে, সকলো কাঠফুলা খাব নোৱাৰি কাৰণ ইয়াৰে কিছুমান বিষাক্ত।

​প্ৰশ্ন ৯: ৰঙালাউ-আলুৰ তৰকাৰীত ব্যৱহাৰ হোৱা উপকৰণসমূহ উদ্ভিদৰ কোন কোন অংশৰ পৰা পোৱা যায়?

উত্তৰ: ৰঙালাউ-আলুৰ তৰকাৰীৰ উপকৰণসমূহৰ উৎস তলত দিয়া হ’ল:

(i) ৰঙালাউ: ফল

(ii) আলু: কাণ্ড

(iii) জলকীয়া: ফল

(iv) জিৰা: বীজ

(v) ধনিয়া: বীজ

(vi) মিঠাতেল: বীজ

​প্ৰশ্ন ১০: খাদ্যৰ ভিত্তিত প্ৰাণীসমূহক কেইটা ভাগত ভগাব পাৰি আৰু কি কি? উদাহৰণসহ লিখা।

উত্তৰ: খাদ্যৰ ভিত্তিত প্ৰাণীসমূহক তিনিটা ভাগত ভগাব পাৰি—

(i) তৃণভোজী (herbivore): যিবোৰ প্ৰাণীয়ে কেৱল উদ্ভিদ বা উদ্ভিদজাত সামগ্ৰী খায়। উদাহৰণ— গৰু, ছাগলী, হৰিণ আদি।

(ii) মাংসভোজী (carnivore): যিবোৰ প্ৰাণীয়ে আন প্ৰাণীক খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। উদাহৰণ— সিংহ, বাঘ আদি।

(iii) সৰ্বভোজী (omnivore): যিবোৰ প্ৰাণীয়ে উদ্ভিদ আৰু প্ৰাণী দুয়োবিধকে খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰে। উদাহৰণ— মানুহ।

​প্ৰশ্ন ১১: মৌ-মাখিয়ে কেনেকৈ মৌ জমা কৰে?

উত্তৰ: মৌ-মাখিয়ে বিভিন্ন ফুলৰ পৰা ফুলৰ ৰস সংগ্ৰহ কৰে। এই ৰস মৌ-মাখিৰ দেহত মৌলৈ পৰিৱৰ্তিত হয় আৰু মৌ-মাখিয়ে এই মৌবোৰ মৌচাকত জমা কৰে।

​প্ৰশ্ন ১২: অসম আৰু পঞ্জাৱৰ প্ৰধান খাদ্যসমূহৰ এক তুলনামূলক তালিকা প্ৰস্তুত কৰা।

উত্তৰ: পাঠ্যপুথিত দিয়া তথ্য অনুসৰি তালিকাখন তলত দিয়া হ’ল:

অঞ্চল → শস্যৰ ব্যঞ্জন → দাইল/মাংসৰ ব্যঞ্জন → শাক-পাছলি → অন্যান্য

(i) অসম → ভাত → মাটিমাহ, মাছ, মাংস → পালেং, ঢেঁকীয়া শাক → দৈ, ঘিউ, মাখন

(ii) পঞ্জাৱ → মাকৈৰ ৰুটী → ৰাজমাহ →সৰিয়হ শাকৰ আঞ্জা → দৈ, ঘিউ

​প্ৰশ্ন ১৩: আমি খাদ্যবস্তু অপচয় কৰিব নালাগে কিয়?

উত্তৰ: আমাৰ দেশৰ কিছুমান মানুহে পেট পুৰাই এসাঁজ খাবলৈ নাপায়, সেইকাৰণে আমি খাদ্যবস্তু অপচয় কৰিব নালাগে। প্ৰতিগৰাকী ব্যক্তিয়ে নিজৰ খাদ্য ভালদৰে পোৱা বাঞ্ছনীয়।

​প্ৰশ্ন ১৪: 'আমি কি কি শিকিলোঁ' অংশৰ আধাৰত পাঠটিৰ মূল বিষয়বস্তুসমূহ লিখা।

উত্তৰ: পাঠটিৰ মূল বিষয়বস্তুসমূহ হ'ল—

(i) খাদ্য হ’ল জীৱৰ চালিকা শক্তি।

(ii) জলবায়ু আৰু ৰীতি-নীতি অনুযায়ী খাদ্যভ্যাস বেলেগ বেলেগ হয়।

(iii) সেউজীয়া উদ্ভিদে নিজ খাদ্য নিজে প্ৰস্তুত কৰি লয়।

(iv) প্ৰাণীয়ে উদ্ভিদ বা আন প্ৰাণীৰ পৰা খাদ্য সংগ্ৰহ কৰে।

(v) উদ্ভিদৰ বিভিন্ন অংশ আমি খাদ্য হিচাপে গ্ৰহণ কৰোঁ।

(vi) প্ৰাণীৰ পৰাও আমি বিভিন্ন খাদ্য পাওঁ।

(vii) খাদ্য গ্ৰহণৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি প্ৰাণীক তৃণভোজী, মাংসভোজী আৰু সৰ্বভোজীৰূপে ভাগ কৰা হয়।

বহু বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs)

ষষ্ঠম শ্ৰেণীৰ 'নতুন বিজ্ঞান' কিতাপৰ অধ্যায় ২ 'খাদ্য আৰু ইয়াৰ উৎস' ৰ মূল বিষয়বস্তুৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ৩০টা বহু বিকল্পী প্ৰশ্ন (MCQs —Multiple Choice Questions.) আৰু তাৰ উত্তৰ তলত দিয়া হ’ল:

প্ৰশ্ন (১): যি বস্তু খালে আমি জীয়াই থাকিব পাৰোঁ আৰু আমাৰ বৃদ্ধি হয়, তাক কি বোলে?

(A) পানী

(B) বায়ু

(C) খাদ্য

(D) ঔষধ

উত্তৰ: (C) খাদ্য

প্ৰশ্ন (২): আমাৰ (অসমৰ) মানুহৰ প্ৰধান খাদ্য কি?

(A) ৰুটী

(B) ভাত

(C) দাইল

(D) ফল-মূল

উত্তৰ: (B) ভাত

প্ৰশ্ন (৩): পঞ্জাৱৰ মানুহে প্ৰধানকৈ কি খাদ্য খায়?

(A) ভাত

(B) মাছ

(C) ৰুটী

(D) লাড়ু

উত্তৰ: (C) ৰুটী

প্ৰশ্ন (৪): ভাত ৰান্ধিবলৈ চাউলৰ লগত কিহৰ প্ৰয়োজন হয়?

(A) গাখীৰ

(B) তেল

(C) পানী

(D) ঘিউ

উত্তৰ: (C) পানী

প্ৰশ্ন (৫): দাইল প্ৰস্তুত কৰিবলৈ তলৰ কোনটো উপকৰণৰ প্ৰয়োজন নাই?

(A) মাহজাতীয় শস্য

(B) হালধি

(C) তেল

(D) চেনি

উত্তৰ: (D) চেনি

প্ৰশ্ন (৬): চাউল আৰু ঘেঁহু উদ্ভিদৰ কোনটো অংশ?

(A) শিপা

(B) কাণ্ড

(C) বীজ

(D) পাত

উত্তৰ: (C) বীজ

প্ৰশ্ন (৭): তলৰ কোনবিধ উদ্ভিদৰ শিপা আমি খাদ্য হিচাপে খাওঁ?

(A) আলু

(B) গাজৰ

(C) পিয়াঁজ

(D) আদা

উত্তৰ: (B) গাজৰ

প্ৰশ্ন (৮): পিয়াঁজ আৰু আলু উদ্ভিদৰ কোনটো অংশৰ উদাহৰণ?

(A) শিপা

(B) কাণ্ড

(C) ফল

(D) ফুল

উত্তৰ: (B) কাণ্ড

প্ৰশ্ন (৯): বন্ধাকবি আৰু পালেং উদ্ভিদৰ কোনটো অংশ?

(A) ফুল

(B) বীজ

(C) পাত

(D) শিপা

উত্তৰ: (C) পাত

প্ৰশ্ন (১০): কলগছৰ কোনটো অংশ খাদ্য হিচাপে ব্যৱহাৰ কৰা হয়?

(A) ফল

(B) ডিমা বা পচলা

(C) কলফুল

(D) ওপৰৰ আটাইকেইটা

উত্তৰ: (D) ওপৰৰ আটাইকেইটা

প্ৰশ্ন (১১): তলৰ কোনটো প্ৰাণীজাত খাদ্যৰ উৎস?

(A) মগুমাহ

(B) সৰিয়হ তেল

(C) কণী

(D) চাউল

উত্তৰ: (C) কণী

প্ৰশ্ন (১২): গাখীৰ দিয়া এটা প্ৰাণী হ’ল—

(A) কুকুৰা

(B) গৰু

(C) মৌ-মাখি

(D) হাঁহ

উত্তৰ: (B) গৰু

প্ৰশ্ন (১৩): মৌ-মাখিৰ বহক কি বুলি কোৱা হয়?

(A) বাঁহ

(B) ঘৰ

(C) মৌচাক

(D) গাত

উত্তৰ: (C) মৌচাক

প্ৰশ্ন (১৪): মৌ এবিধ সহজে হজম কৰিব পৰা কি দ্ৰব্য?

(A) লৱণযুক্ত

(B) শৰ্কৰাযুক্ত

(C) প্ৰটিনযুক্ত

(D) তিতা

উত্তৰ: (B) শৰ্কৰাযুক্ত

প্ৰশ্ন (১৫): চয়াবিনৰ পৰা তলৰ কোনবিধ খাদ্য প্ৰস্তুত কৰিব পাৰি?

(A) মাংস

(B) কণী

(C) গাখীৰ

(D) মৌ

উত্তৰ: (C) গাখীৰ

প্ৰশ্ন (১৬): তিওৱা বীজৰ পৰা ওলোৱা বগা অংশটোক কি বোলে?

(A) শিপা

(B) গজালি

(C) ফুল

(D) ফল

উত্তৰ: (B) গজালি

প্ৰশ্ন (১৭): উদ্ভিদে নিজৰ খাদ্য নিজে প্ৰস্তুত কৰিবলৈ পাতত কি থকাটো প্ৰয়োজন?

(A) পানী

(B) আইৰণ

(C) ক্ল’ৰফিল

(D) কেলচিয়াম

উত্তৰ: (C) ক্ল’ৰফিল

প্ৰশ্ন (১৮): যিবোৰ প্ৰাণীয়ে কেৱল উদ্ভিদ বা উদ্ভিদজাত সামগ্ৰী খায়, সেইবোৰক কি বোলে?

(A) মাংসভোজী

(B) তৃণভোজী

(C) সৰ্বভোজী

(D) পৰজীৱী

উত্তৰ: (B) তৃণভোজী

প্ৰশ্ন (১৯): বাঘ এবিধ কি প্ৰাণী?

(A) তৃণভোজী

(B) মাংসভোজী

(C) সৰ্বভোজী

(D) কোনোৱেই নহয়

উত্তৰ: (B) মাংসভোজী

প্ৰশ্ন (২০): মানুহ এবিধ কি প্ৰাণী?

(A) তৃণভোজী

(B) মাংসভোজী

(C) সৰ্বভোজী

(D) শস্যভোজী

উত্তৰ: (C) সৰ্বভোজী

প্ৰশ্ন (২১): মকৰা আৰু জেঠী কি শ্ৰেণীৰ প্ৰাণী?

(A) তৃণভোজী

(B) মাংসভোজী

(C) সৰ্বভোজী

(D) উদ্ভিদভোজী

উত্তৰ: (B) মাংসভোজী

প্ৰশ্ন (২২): তলৰ কোনটো সৰ্বভোজী প্ৰাণীৰ উদাহৰণ?

(A) সিংহ

(B) গৰু

(C) কাউৰী

(D) হৰিণা

উত্তৰ: (C) কাউৰী

প্ৰশ্ন (২৩): পঞ্জাৱৰ মানুহৰ মাজত অতি জনপ্ৰিয় এটা ব্যঞ্জন হ’ল—

(A) ইডলি

(B) দোচা

(C) সৰিয়হ শাকৰ আঞ্জা

(D) টেকেলিপিঠা

উত্তৰ: (C) সৰিয়হ শাকৰ আঞ্জা

প্ৰশ্ন (২৪): দক্ষিণ ভাৰতৰ এবিধ প্ৰধান খাদ্য হ’ল—

(A) মাকৈৰ ৰুটী

(B) ইডলি

(C) ডাল-বাটি

(D) ধোকূলা

উত্তৰ: (B) ইডলি

প্ৰশ্ন (২৫): ডাল-বাটি আৰু চুৰ্মা কোন ৰাজ্যৰ প্ৰধান খাদ্য?

(A) অসম

(B) পঞ্জাৱ

(C) ৰাজস্থান

(D) গুজৰাট

উত্তৰ: (C) ৰাজস্থান

প্ৰশ্ন (২৬): ধোকূলা কোনখন ৰাজ্যৰ প্ৰিয় খাদ্য?

(A) গুজৰাট

(B) মহাৰাষ্ট্ৰ

(C) উৰিষ্যা

(D) পঞ্জাৱ

উত্তৰ: (A) গুজৰাট

প্ৰশ্ন (২৭): চেনি কিহৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয়?

(A) আলু

(B) কুঁহিয়াৰ

(C) ধান

(D) ঘেঁহু

উত্তৰ: (B) কুঁহিয়াৰ

প্ৰশ্ন (২৮): জীৱৰ চালিকা শক্তি কি?

(A) টোপনি

(B) খেলা-ধুলা

(C) খাদ্য

(D) বস্ত্ৰ

উত্তৰ: (C) খাদ্য

প্ৰশ্ন (২৯): উদ্ভিদে খাদ্য প্ৰস্তুত কৰোঁতে বায়ুৰ পৰা কি গেছ গ্ৰহণ কৰে?

(A) অক্সিজেন

(B) নাইট্ৰ’জেন

(C) কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড

(D) হাইড্ৰ’জেন

উত্তৰ: (C) কাৰ্বন ডাই-অক্সাইড

প্ৰশ্ন (৩০): আমাৰ দেশৰ সকলো মানুহে পেট পুৰাই এসাঁজ খাবলৈ নাপায়, সেয়েহে আমি—

(A) বেছি খাদ্য খাব লাগে

(B) খাদ্য জমা কৰিব লাগে

(C) খাদ্য অপচয় কৰিব নালাগে

(D) একো কৰিব নালাগে

উত্তৰ: (C) খাদ্য অপচয় কৰিব নালাগে