ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্যৰ মাজত ঐক্য - অধ্যায় ৯ - অসমীয়া

(ASSEB-I)

Assam State School Education Board

Formerly— Board of Secondary Education, Assam

CLASS : IX

SUBJECT : ASSAMESE (MIL)

Medium : Assamese

CHAPTER— 9

ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্যৰ মাজত ঐক্য

প্ৰশ্নাৱলী

ভাব-বিষয়ক :

১। অতি চমু উত্তৰ দিয়া :

(ক) প্ৰাগৈতিহাসিক যুগত যিসকল ভাৰতীয় লোক পৰ্বতৰ গুহা বা গছৰ ধোন্দত বাস কৰিছিল তেওঁলোকক কি বোলা হৈছিল?

উত্তৰ: আদিম অধিবাসী।

উত্তৰ: প্ৰাগৈতিহাসিক যুগত যিসকল ভাৰতীয় লোক পৰ্বতৰ গুহা বা গছৰ ধোন্দত বাস কৰিছিল তেওঁলোকক 'আদিম অধিবাসী' বোলা হৈছিল।

(খ) বুদ্ধদেৱৰ আচল নাম কি?

উত্তৰ: বুদ্ধদেৱৰ আচল নাম সিদ্ধাৰ্থ।

(গ) মহাভাৰত আৰু অষ্টাদশ পুৰাণ প্ৰণেতা কোন?

উত্তৰ: মহাভাৰত আৰু অষ্টাদশ পুৰাণ প্ৰণেতা হ'ল মহৰ্ষি বেদব্যাস।

(ঘ) কুশান বংশৰ শ্ৰেষ্ঠ ৰজাজনৰ নাম কি?

উত্তৰ: কুশান বংশৰ শ্ৰেষ্ঠ ৰজাজনৰ নাম কনিষ্ক।

(ঙ) জৈন ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তক কোন?

উত্তৰ: জৈন ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তক হ'ল মহাবীৰ (প্ৰকৃত নাম বৰ্ধমান)।

২। কি কি বিষয়ত ভাৰতবৰ্ষৰ বিচিত্ৰতা লক্ষ্য কৰিব পাৰি পাঠৰ সহায়ত লিখা।

উত্তৰ: পাঠটিৰ আধাৰত ভাৰতবৰ্ষৰ তলত উল্লেখ কৰা বিষয়বোৰত বিচিত্ৰতা লক্ষ্য কৰিব পাৰি:

ভৌগোলিক অৱস্থান: এফালে সুউচ্চ পৰ্বতমালা, আনফালে গভীৰ সাগৰ; ক'ৰবাত শুকান মৰুভূমি আৰু ক'ৰবাত মৌচুমীৰ তাণ্ডৱ-নৃত্য।

জাতিগত বা গোষ্ঠীগত বৈচিত্ৰ্য: ভাৰতত আদিম অধিবাসী, দ্ৰাবিড়, অষ্ট্ৰিক, মংগোলীয় আৰু আৰ্য আদি বিভিন্ন মানৱ গোষ্ঠীৰ মিলন ঘটিছে।

ধৰ্মীয় বৈচিত্ৰ্য: ইয়াত হিন্দু, বৌদ্ধ, জৈন, শিখ, ইছলাম, খ্ৰীষ্টান আদি বিভিন্ন ধৰ্মৰ লোক বাস কৰে।

ভাষিক বৈচিত্ৰ্য: ভাৰতবৰ্ষত অসমীয়া, বঙলা, হিন্দী, তামিল, তেলেগু আদি পোন্ধৰটাৰো অধিক আঞ্চলিক ভাষা আৰু কেইবাশ উপভাষা প্ৰচলিত।

আচাৰ-ব্যৱহাৰ, খাদ্য আৰু সাজ-পাৰ: অঞ্চলভেদে মানুহৰ খোৱা-বোৱা আৰু কাপোৰ পিন্ধাৰ ৰীতি বেলেগ বেলেগ।

৩। ভাৰতবৰ্ষৰ ভৌগোলিক অৱস্থান কি কাৰণে বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ বুলি কোৱা হৈছে লিখা।

উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষৰ প্ৰকৃতি আৰু জলবায়ুৰ মাজত থকা প্ৰাকৃতিক অসমতাৰ বাবেই ইয়াৰ ভৌগোলিক অৱস্থানক বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ বুলি কোৱা হৈছে। দেশখনৰ এফালে থিয় হৈ আছে সুউচ্চ পৰ্বতমালা আৰু আনফালে বিৰাজ কৰিছে সুগভীৰ সাগৰ-মহাসাগৰ। ক'ৰবাত যদি বিস্তীৰ্ণ সমতল ভূমি আছে, আন ক'ৰবাত আকৌ বিৰাট মালভূমি আৰু দ্বীপমালা দেখা যায়। ঠিক তেনেদৰে জলবায়ুৰ ক্ষেত্ৰতো এফালে গ্ৰীষ্মৰ তীব্ৰতা আৰু আনফালে শীতৰ কঠোৰতা অনুভৱ হয়। এফালে মৌচুমী বায়ুৰ প্ৰভাৱত প্ৰচুৰ বৰষুণ আৰু বানপানী হয়, আনফালে আকৌ পানীৰ অভাৱত শুকান মৰুভূমি দেখিবলৈ পোৱা যায়।

৪। আৰ্যসকল ভাৰতলৈ অহাৰ পাছত পৃথিৱীৰ বিভিন্ন ঠাইৰ পৰা ইয়ালৈ অহা মানুহৰ সোঁতৰ বিষয়ে চমুকৈ বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰ: আৰ্যসকল ভাৰতলৈ অহাৰ পাছতো বিদেশৰ পৰা বিভিন্ন মানুহ আৰু শক্তিশালী জাতিৰ আগমন বন্ধ হোৱা নাছিল। কিয়নো ভাৰতৰ ৰত্নগৰ্ভা মনোৰমা প্ৰকৃতি আৰু ঐশ্বৰ্যই বিদেশীসকলক আকৰ্ষণ কৰিছিল। আৰ্যসকলৰ অনেক কালৰ পাছত এচিয়া আৰু ইউৰোপ মহাদেশৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা কেইবাটাও প্ৰবল পৰাক্ৰমী জাতি ভাৰতবৰ্ষলৈ আহে আৰু ইয়াত ৰাজ্য স্থাপন কৰে। এই জাতিসমূহৰ ভিতৰত প্ৰধান আছিল— শক, কুশান, পাঠান, মোগল, পৰ্তুগীজ, ইংৰাজ আৰু ফৰাচী। এই বিজেতাসকলৰ সৰহভাগেই পৰৱৰ্তী সময়ত ভাৰতবৰ্ষকে নিজৰ আপোন দেশ বুলি গ্ৰহণ কৰে আৰু ইয়াৰ সংস্কৃতিৰ সৈতে মিলি এক হৈ পৰে।

৫। ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ মানুহৰ মাজত থকা খাদ্য প্ৰকৰণৰ বিষয়ে লিখা।

উত্তৰ: ভৌগোলিক আৰু জলবায়ুৰ পাৰ্থক্যৰ বাবে ভাৰতৰ বিভিন্ন অঞ্চলৰ লোকৰ প্ৰধান খাদ্য বেলেগ বেলেগ। পূব আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মানুহৰ প্ৰধান খাদ্য হ'ল ভাত। আনহাতে উত্তৰ, মধ্য আৰু পশ্চিম ভাৰতৰ লোকসকলৰ প্ৰধান আহাৰ হ'ল ৰুটি। ইয়াৰ উপৰি, উত্তৰ, দক্ষিণ আৰু পশ্চিম ভাৰতৰ উচ্চ হিন্দু সমাজত আমিষ অৰ্থাৎ মাছ-মাংস খোৱাৰ নিয়ম চলি নাই, তেওঁলোক প্ৰায় সম্পূৰ্ণ নিৰামিষভোজী। কিন্তু পূব ভাৰতৰ (যেনে অসম, বংগ আদি) সকলো শ্ৰেণীৰ লোকেই সাধাৰণতে মাছ-মাংস খায়।

৬। ভাৰতৰ বিভিন্ন ঠাইৰ মানুহৰ সাজ-পাৰৰ বিষয়ে পাঠত উল্লেখ থকাৰ দৰে চমুকৈ বৰ্ণনা কৰা।

উত্তৰ: পাঠত উল্লেখ থকা অনুসৰি ভাৰতৰ ভিন্ন অঞ্চলৰ মানুহৰ সাজ-পাৰত যথেষ্ট পাৰ্থক্য দেখা যায়। পূব ভাৰতৰ মতা মানুহে সাধাৰণতে পোন্ধ মাৰি চুৰিয়া পিন্ধে, কিন্তু দক্ষিণ ভাৰতৰ পুৰুষসকলে পোন্ধ নামাৰি লুঙীৰ দৰে চুৰিয়া পৰিধান কৰে। উত্তৰ ভাৰতত পুৰুষৰ মাজত পায়জামাৰ আদৰ বেছি। বৰ্তমান অৱশ্যে শিক্ষিত সমাজত লংপেন্টৰ প্ৰচলন সৰ্বত্ৰে বেছি।

মহিলাসকলৰ ক্ষেত্ৰত, সমগ্ৰ ভাৰতীয় তিৰোতাৰ প্ৰধান সাজ হ'ল শাৰী। কিন্তু ইয়াৰ মাজতো আঞ্চলিক বৈশিষ্ট্য আছে— যেনে অসমীয়া তিৰোতাই মেখেলা-চাদৰ পিন্ধে আৰু উত্তৰ ভাৰতৰ তিৰোতাসকলে সাধাৰণতে চিল্ক বা কপাহী কাপোৰৰ চুড়িদাৰ-পায়জামা পৰিধান কৰে।

৭। আৰ্য্যসকলৰ পাছত ভাৰতবৰ্ষলৈ অহা দুটা বিদেশী জাতিৰ পৰিচয় দিয়া।

উত্তৰ: আৰ্যসকলৰ পাছত ভাৰতবৰ্ষলৈ অহা দুটা গুৰুত্বপূৰ্ণ বিদেশী জাতি হ'ল— শক আৰু কুশান।

শক: এওঁলোক আছিল মূলতঃ এক যাযাবৰী জাতি। পোনতে তেওঁলোকে অক্ষু নদীৰ পাৰত বাস কৰিছিল। পাছলৈ যাযাবৰী অভ্যাস এৰি তেওঁলোকে গৃহস্থ বৃত্তি গ্ৰহণ কৰে আৰু ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰে।

কুশান: শকবংশৰ লোকসকল পাছলৈ পাঁচটা শাখাত বিভক্ত হৈ পৰে আৰু তাৰ ভিতৰত কুশান বংশই আছিল আটাইতকৈ শ্ৰেষ্ঠ। এই কুশান বংশৰ সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ আৰু পৰাক্ৰমী ৰজাজন আছিল কনিষ্ক।

৮। "যিবোৰে বিভিন্ন দিশত ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্য আনিছে সেইবোৰেই আকৌ স্থান বিশেষে ঐক্যৰ সেতু নিৰ্মাণ কৰি দিছে।”- এই কথাষাৰৰ মাজেদি কি বুজাবলৈ চেষ্টা কৰা হৈছে চমুকৈ লিখا।

উত্তৰ: এই কথাষাৰৰ মাজেৰে লেখকে বুজাব খুজিছে যে ভাৰতত যিবোৰ কাৰকে আপাত দৃষ্টিত পাৰ্থক্য বা বৈচিত্ৰ্যৰ সৃষ্টি কৰিছে, সেইবোৰেই গভীৰভাৱে লক্ষ্য কৰিলে একতাৰ মাধ্যম হৈ পৰিছে। যেনে— এটা নিৰ্দিষ্ট অঞ্চলত বিভিন্ন ধৰ্মৰ (হিন্দু, মুছলমান, খ্ৰীষ্টান) মানুহ থকা বাবে ধৰ্মীয় ভিন্নতা আহে, কিন্তু তেওঁলোকৰ 'মাতৃভাষা' এক হোৱাৰ বাবে তেওঁলোক একেটা জাতি হিচাপে বান্ধ খাই পৰে (যেনে অসমৰ সকলো ধৰ্মৰ লোক অসমীয়া ভাষাক লৈ এক)।

আনহাতে, অসমৰ এজন হিন্দু আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ এজন হিন্দুৰ ভাষা আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰ সম্পূৰ্ণ সুকীয়া; ইয়াত ভাষা বৈচিত্ৰ্যৰ কাৰক। কিন্তু 'ধৰ্মীয় বান্ধোন' আৰু একে ধৰণৰ ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ বাবে দুয়োৰে মাজত এক গভীৰ ঐক্য গঢ়ি উঠে। অৰ্থাৎ বৈচিত্ৰ্যৰ কাৰকবোৰেই স্থানভেদে মিলনৰ সেতু হৈ পৰে।

৯। "ঐক্য স্থাপনৰ ক্ষেত্ৰত সুকুমাৰ কলা আৰু সংস্কৃতিৰ বৰঙণিও উলাই কৰিব নোৱাৰি।' এই কথাষাৰৰ যুক্তিযুক্ততা চমুকৈ বিশ্লেষণ কৰা।

উত্তৰ: মানুহৰ মনক আটাইতকৈ সহজতে আকৰ্ষণ আৰু একত্ৰিত কৰিব পৰা মাধ্যম হ'ল কলা-সংস্কৃতি। সংগীত, চিত্ৰকলা, ভাস্কৰ্য আৰু স্থাপত্য— এই সুকুমাৰ কলাই যুগ যুগ ধৰি ভাৰতবাসীক একতাৰ এনাজৰীৰে বান্ধি ৰাখিছে। ভাৰতৰ শাস্ত্ৰীয় সংগীত বা লোকসংগীতৰ সুৰ, প্ৰাচীন মন্দিৰ-মছজিদৰ স্থাপত্য শৈলী আদিৰ মাজত এক অন্তৰ্নিহিত ভাৰতীয় ভাব প্ৰকাশ পায়।

একেদৰে, বিভিন্ন ৰাষ্ট্ৰীয় উৎসৱ (১৫ আগষ্ট, গণতন্ত্ৰ দিৱস) আৰু ধৰ্মীয় উৎসৱসমূহে (জন্মাষ্টমী, শিৱৰাত্ৰি, দেৱালী, ঈদ, বিহু আদি) জাতি-বৰ্ণ-ভাষা নিৰ্বিশেষে সকলো ভাৰতীয়কে একেখন মঞ্চত একগোট কৰে। সেয়েহে, ভাৰতৰ জাতীয় ঐক্য ৰক্ষাত সুকুমাৰ কলা আৰু উৎসৱ-পাৰ্বনৰ বৰঙণি অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ।

১০। "ভাৰতীয় সংস্কৃতি এক সমন্বয়ৰ বস্তু।”- তাৎপৰ্য ব্যাখ্যা কৰা।

উত্তৰ: 'সমন্বয়' শব্দৰ অৰ্থ হ'ল মিলন বা সংযোগ। ভাৰতীয় সংস্কৃতিক সমন্বয়ৰ বস্তু বুলি কোৱাৰ কাৰণ হ'ল— ই কোনো এটা নিৰ্দিষ্ট জাতি বা ধৰ্মৰ একক সৃষ্টি নহয়। যুগে যুগে পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ পৰা স্বকীয় সংস্কৃতি লৈ বহুতো জাতি-উপজাতি (যেনে— দ্ৰাবিড়, আৰ্য, মংগোলীয়, মোগল, পাঠান আদি) ভাৰতবৰ্ষলৈ আহিছিল।

কিন্তু ভাৰতৰ মাটিত ভৰি দি কোনেও কেৱল নিজৰ সংকীৰ্ণ সংস্কৃতিক সুকীয়া কৰি ধৰি ৰাখিব নোৱাৰিলে। ভাৰতবৰ্ষত পূৰ্বৰে পৰা চলি থকা বিশাল উদাৰ সাংস্কৃতিক সোঁতত তেওঁলোকৰ আচাৰ-নীতি, কলা-কৃষ্টি বিলীন হৈ গ'ল। ইজনে সিজনৰ ভালখিনি গ্ৰহণ কৰিলে। এনে আদান-প্ৰদানৰ ফলত এক নতুন মিশ্ৰিত সংস্কৃতিৰ জন্ম হ'ল। সেয়েহে ভাৰতীয় সংস্কৃতি হৈছে সকলোৰে মিলনৰ এক অপূৰ্ব সমন্বয়।

১১। চমু উত্তৰ লিখা:

(ক) কোনবোৰ লোক মংগোলীয় গোষ্ঠীৰ?

উত্তৰ: উত্তৰ-পূব ভাৰত তথা অসমত বাস কৰা নগা, বড়ো, মিছিং, কাৰ্বি, গাৰো আদি লোকসকল মংগোলীয় গোষ্ঠীৰ।

(খ) সুকুমাৰ কলা কোনবিলাক?

উত্তৰ: কবিতা, সংগীত, চিত্ৰবিদ্যা (চিত্ৰকলা), স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্য— এই পাঁচবিধক সুকুমাৰ কলা বোলে।

(গ) কি কি গ্ৰন্থই প্ৰাচীন কালৰেপৰাই ভাৰতবাসীৰ চিন্তাধাৰা আৰু আদৰ্শৰ ক্ষেত্ৰত ঐক্যভাৱ গঢ়াত সহায় কৰিছে?

উত্তৰ: বেদ, উপনিষদ, গীতা, ভাগৱত, ৰামায়ণ আৰু মহাভাৰত আদি পবিত্ৰ গ্ৰন্থসমূহে প্ৰাচীন কালৰে পৰা সমগ্ৰ ভাৰতবাসীৰ চিন্তাধাৰা আৰু আদৰ্শৰ ক্ষেত্ৰত ঐক্যভাৱ গঢ়াত সহায় কৰিছে।

১২। কি কি পাৰ্থক্য থকা সত্ত্বেও ভাৰতীয় লোকসকলৰ মাজত এটি সামূহিক মিল আছে?

উত্তৰ: ভাৰতীয় লোকসকলৰ মাজত কেইবা হাজাৰ বছৰ ধৰি ভৌগোলিক পৰিৱেশৰ পাৰ্থক্য, জাতিগত বা গোষ্ঠীগত ভিন্নতা, ধৰ্মীয় বিশ্বাসৰ বৈচিত্ৰ্য, সাজ-পাৰ আৰু খোৱা-বোৱাৰ বৈচিত্ৰ্য তথা অগণন ভাষিক পাৰ্থক্য থকা সত্ত্বেও তেওঁলোকৰ মাজত এটি সামূহিক মিল আছে। এই মিলটোৱেই হৈছে 'সাংস্কৃতিক মিল', যাৰ বাবে সকলোৱে নিজকে প্ৰথমে 'ভাৰতীয়' বুলি চিনাকি দিয়ে।

১৩ । উত্তৰ ভাৰতৰ তিৰোতাসকলে সাধাৰণতে কেনে ধৰণৰ পোছাক পৰিধান কৰে তাৰ এটি বৰ্ণনা দিয়া।

উত্তৰ: উত্তৰ ভাৰতৰ তিৰোতাসকলে সাধাৰণতে শাৰী পৰিধান কৰাৰ উপৰিও বিশেষভাৱে আৰামদায়ক চুড়িদাৰ আৰু পায়জামা-কুৰ্তা আদি পোছাক পৰিধান কৰে। তেওঁলোকৰ এই পোছাকপ্ৰণালী পূব ভাৰত বা দক্ষিণ ভাৰতৰ মহিলাসকলতকৈ কিছু পৃথক আৰু বৈশিষ্ট্যপূৰ্ণ।

১৪। চমুটোকা লিখাঃ

(ক) সুকুমাৰ কলা:

উত্তৰ: মানুহৰ মনত আনন্দ আৰু নান্দনিক অনুভৱ যোগান ধৰা উচ্চ পৰ্যায়ৰ শিল্পকলাসমূহক সুকুমাৰ কলা বোলা হয়। মূলতঃ কবিতা, সংগীত, চিত্ৰবিদ্যা, স্থাপত্য আৰু ভাস্কৰ্য— এই পাঁচবিধক একেলগে সুকুমাৰ কলা বোলে। ই মানুহৰ সৃষ্টিশীল মনৰ পৰিচায়ক আৰু ইয়াৰ দ্বাৰা কোনো এটা জাতিৰ সভ্যতাৰ স্তৰ জুখিব পাৰি।

(খ) সংগীত:

উত্তৰ: গীত, বাদ্য আৰু নৃত্য— এই তিনিওৰে সমিলমিল বা সমলয়ক একেলগে সংগীত বোলা হয়। সংগীত হ'ল মানুহৰ আৱেগ প্ৰকাশৰ এক সাৰ্বজনীন মাধ্যম। ই ভাষাৰ প্ৰাচীৰ ভাঙি মানুহক একতাৰ ডোলেৰে বান্ধিব পাৰে।

(গ) কুশান:

উত্তৰ: কুশানসকল আছিল প্ৰাচীন কালত ভাৰতলৈ অহা এটা অত্যন্ত পৰাক্ৰমী জাতি। তেওঁলোক আছিল মূলতঃ যাযাবৰী 'শক' জাতিৰে এটা সৰ্বশ্ৰেষ্ঠ শাখা। কুশান বংশৰ আটাইতকৈ বিখ্যাত আৰু প্ৰভাৱশালী ৰজাজন আছিল কনিষ্ক, যাৰ দিনত শিল্প আৰু ধৰ্মৰ বিশেষ উন্নতি হৈছিল।

(ঘ) ব্যাস:

উত্তৰ: ব্যাস বা বেদব্যাস প্ৰাচীন ভাৰতৰ এজন ত্ৰিকালজ্ঞ মহান ঋষি আছিল। তেওঁক সনাতন ধৰ্মৰ আটাইতকৈ পবিত্ৰ গ্ৰন্থ 'মহাভাৰত' আৰু ওঠৰখন পুৰাণৰ (অষ্টাদশ পুৰাণ) প্ৰণেতা বা ৰচক বুলি জনা যায়। তেওঁ একক বেদক চাৰিভাগত বিভক্ত কৰাৰ বাবে তেওঁক 'বেদব্যাস' বুলিও কোৱা হয়।

(ঙ) মক্কা:

উত্তৰ: মক্কা হ'ল চৌদি আৰৱৰ এখন প্ৰাচীন আৰু ঐতিহাসিক চহৰ। ই ইছলাম ধৰ্মৰ সৰ্বপ্ৰথম পবিত্ৰ তীৰ্থস্থান। ইছলাম ধৰ্মৰ প্ৰৱৰ্তক পবিত্ৰ হজৰত মহম্মদৰ জন্ম এই চহৰতে হৈছিল। পৃথিৱীৰ বিভিন্ন প্ৰান্তৰ মুছলমানসকলে ইয়ালৈ 'হজ' কৰিবলৈ আহে।

(চ) বশিষ্ঠ:

উত্তৰ: বশিষ্ঠ আছিল বৈদিক যুগৰ এজন মন্ত্ৰদ্ৰষ্টা মহান ঋষি। তেওঁক ব্ৰহ্মাৰ মানস পুত্ৰ আৰু সূৰ্যবংশৰ ৰজাসকলৰ কুল পুৰোহিত বুলি গণ্য কৰা হয়। গুৱাহাটী নগৰৰ দক্ষিণফালে সন্ধ্যাচল পাহাৰৰ কাণত থকা ত্ৰিধাৰা নদীৰ পাৰত তেওঁৰ পবিত্ৰ আশ্ৰম আছিল, যিটো বৰ্তমান 'বশিষ্ঠাশ্ৰম' তীৰ্থস্থান হিচাপে জনাজাত।

১৫। "ভাৰতবৰ্ষ এখন অতি সুসভ্য ঐতিহ্যপূৰ্ণ দেশ।” কথাষাৰ বহলাই লিখা।

উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষৰ সভ্যতা আৰু ঐতিহ্য পৃথিৱীৰ ভিতৰতে আটাইতকৈ প্ৰাচীন। কেইবা হাজাৰ বছৰ পূৰ্বে যেতিয়া পৃথিৱীৰ বেছিভাগ দেশেই অজ্ঞানতাৰ এন্ধাৰত বুৰ গৈ আছিল, মানুহে সভ্যতাৰ পোহৰ পোৱা নাছিল, তেতিয়াই ভাৰতবৰ্ষই জ্ঞান-বিজ্ঞানৰ ক্ষেত্ৰত চৰম উন্নতি লাভ কৰিছিল।

সেই প্ৰাচীন কালতেই ভাৰতীয় মনিষীসকলে দৰ্শন, বিজ্ঞান, গণিত, সাহিত্য, জ্যোতিষশাস্ত্ৰ আৰু সুকুমাৰ কলা (স্থাপত্য-ভাস্কৰ্য) আদিৰ উচ্চ শিখৰত উপনীত হৈছিল। ইয়াত বেদ-উপনিষদৰ দৰে মহান দৰ্শনৰ সৃষ্টি হৈছিল। যুগ যুগ ধৰি ভাৰতৰ এই চহকী ঐতিহ্যই সমগ্ৰ বিশ্বক জ্ঞানৰ পোহৰ বিলাই আহিছে। ইয়াৰ উদাৰতা, সহনশীলতা আৰু মানৱীয় প্ৰমূল্যৰ বাবেই ভাৰতবৰ্ষক এখন অতি সুসভ্য আৰু ঐতিহ্যপূৰ্ণ দেশ বুলি কোৱা হয়।

১৬। তোমাৰ দৈনন্দিন খাদ্যসম্ভাৰত বাহিৰৰ কোন কোন মানৱজাতিৰ খাদ্যাভ্যাস পোৱা যায় চমুকৈ লিখা।

উত্তৰ: আমাৰ অসমীয়া তথা ভাৰতীয় লোকৰ দৈনন্দিন খাদ্যসম্ভাৰত বিভিন্ন সময়ত ভাৰতলৈ অহা কেইবাটাও মানৱজাতিৰ খাদ্যাভ্যাসৰ মিশ্ৰণ দেখিবলৈ পোৱা যায়। আমাৰ প্ৰধান খাদ্য ভাত আৰু মাছ-মাংস খোৱাৰ অভ্যাসৰ মাজত আদিম অষ্ট্ৰিক আৰু মংগোলীয় গোষ্ঠীৰ প্ৰভাৱ আছে।

আনহাতে, বৰ্তমান সময়ত আমাৰ খাদ্য তালিকাত স্থান পোৱা নানাবিধ মছলাদাৰ খাদ্য, পোলাও, মাংসৰ বিভিন্ন প্ৰকৰণৰ মাজত মোগল আৰু পাঠানসকলৰ (ইছলামিক সংস্কৃতি) খাদ্যাভ্যাস সোমাই আছে। ঠিক তেনেদৰে পানী tyres, চাহ খোৱাৰ অভ্যাস, পাউৰুটী, বিস্কুট আদিৰ মাজত ইংৰাজ তথা পৰ্তুগীজসকলৰ খাদ্যাভ্যাস প্ৰতিফলিত হয়।

ভাষা বিষয়ক:

১৭। তলৰ শব্দবোৰৰ সন্ধি ভাঙা:

উত্তৰ:

অনুষ্ঠান = অনু + স্থান

জনাকীৰ্ণ = জন + আকীৰ্ণ

স্বাধীন = স্ব + অধীন

জন্মাষ্টমী = জন্ম + অষ্টমী

১৮। তলৰ শব্দবোৰৰ প্ৰত্যয় নিৰ্ণয় কৰা:

উত্তৰ:

শাৰীৰিক = শৰীৰ + ইক্ (ষ্ণিক)

সামাজিক = সমাজ + ইক্ (ষ্ণিক)

সুকীয়া = সুকী + ইয়া

ভৌগোলিক = ভূগোল + ইক্ (ষ্ণিক)

ফুলনি = ফুল + অনি

ভাৰতীয় = ভাৰত + ঈয় (ীয)

ফুলাম = ফুল + আম

অবিনাশী = অবিনাশ + ঈ (ইন্)

বাল্মীকি = বল্মীক + ই (ষ্ণি)

১৯। প্ৰত্যেকৰে এটা বা দুটাকৈ সমাৰ্থক শব্দ লিখা:

উত্তৰ:

হেতু: কাৰণ, নিমিত্তে

পৃথিৱী: ধৰিত্ৰী, বসুন্ধৰা

গ্ৰন্থ: পুথি, কিতাপ

মাতা: মা, জননী

২০। বিপৰীত শব্দ লিখা।

উত্তৰ:

পাৰ্থক্য → সাদৃশ্য / ঐক্য

ত্যাগ → ভোগ / গ্ৰহণ

বৈচিত্ৰ্য → একৰূপতা

প্ৰাচীন → অৰ্বাচীন / আধুনিক

পৰীক্ষাত সঘনাই অহা প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১: দ্ৰাবিড়সকল কোন অঞ্চলৰ পৰা ক'লৈ যাবলৈ বাধ্য হৈছিল আৰু কিয়?

উত্তৰ: দ্ৰাবিড়সকলে পোনতে পঞ্জাৱ অঞ্চলত বাস কৰিছিল। কিন্তু প্ৰায় চাৰি হাজাৰ বছৰ আগতে উত্তৰ-পশ্চিম দিশেদি ভাৰতত প্ৰৱেশ কৰা পৰাক্ৰমী 'আৰ্যসকলৰ' প্ৰচণ্ড হেঁচাত তেওঁলোক উত্তৰ ভাৰত এৰি দক্ষিণ ভাৰতলৈ যাবলৈ বাধ্য হৈছিল।

প্ৰশ্ন ২: বৰ্তমান দক্ষিণ ভাৰতৰ তামিল, তেলেগু, কৰ্ণাড আদি লোকসকল কোনটো মানৱ গোষ্ঠীৰ বংশধৰ?

উত্তৰ: এওঁলোক সুপ্ৰাচীন 'দ্ৰাবিড়' মানৱ গোষ্ঠীৰ বংশধৰ।

প্ৰশ্ন ৩: লেখকৰ মতে ভাৰতমাতাৰ অংগ-প্ৰত্যংগ আৰু অবিনাশী আত্মা কি?

উত্তৰ: লেখক ড° হেমন্ত কুমাৰ শৰ্মাৰ মতে, ভাৰতবৰ্ষৰ ভিন্ন প্ৰান্তত দেখা পোৱা বৈচিত্ৰ্যবোৰ (ভাষা, ধৰ্ম, সাজ-পাৰ আদি) হ'ল ভাৰতমাতাৰ বিভিন্ন অংগ-প্ৰত্যংগ আৰু এই সকলোৰে মাজত থকা অভিন্ন 'ঐক্য' বা একতা হ'ল ভাৰতমাতাৰ অবিনাশী আত্মা।

অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ সংক্ষিপ্ত প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১: প্ৰাগৈতিহাসিক যুগৰ আদিম অধিবাসীসকলৰ বৰ্তমানৰ বংশধৰ কোনসকল?

উত্তৰ: বৰ্তমান মধ্যভাৰত, বিহাৰ, উৰিষ্যা আদিত বসবাস কৰা কোল, মুণ্ডা আৰু চাওঁতাল আদি লোকসকল প্ৰাগৈতিহাসিক যুগৰ আদিম অধিবাসীসকলৰ বংশধৰ।

প্ৰশ্ন ২: আৰ্যসকলৰ পৰা ভাৰতীয় সমাজত কি কি বৰ্ণৰ সৃষ্টি হৈছিল?

উত্তৰ: আৰ্যসকলৰ পৰাই ভাৰতীয় সমাজত ব্ৰাহ্মণ, ক্ষত্ৰিয়, বৈশ্য আৰু শূদ্ৰ— এই চাৰিটা বৰ্ণৰ সৃষ্টি হৈছিল।

প্ৰশ্ন ৩: প্ৰাচীন কালত সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষত চিন্তাধাৰাৰ ঐক্য সাধনত কোনটো ভাষাই বিশেষ বৰঙণি যোগাইছিল?

উত্তৰ: প্ৰাচীন যুগত 'সংস্কৃত' ভাষাই সমগ্ৰ ভাৰতবৰ্ষত ভাৱ আৰু আদৰ্শৰ ঐক্য সাধনত আটাইতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বৰঙণি যোগাইছিল।

বহল প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১: ভাৰতবৰ্ষত আধ্যাত্মিকতা আৰু উদাৰতাৰ আদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰা কেইজনমান মহাপুৰুষৰ নাম উল্লেখ কৰি দেশৰ একতাত তেওঁলোকৰ ভূমিকা আলোচনা কৰা।

উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষ হ'ল ঋষি-মুনি আৰু সাধকৰ দেশ। এই দেশৰ মাটীতে ভগৱান বুদ্ধ, মহাবীৰ, শংকৰাচাৰ্য, ৰামানুজ, ৰামানন্দ, কবীৰ, গুৰু নানক, শ্ৰীমন্ত শংকৰদেৱ আদি মহান মহাপুৰুষসকলৰ জন্ম হৈছিল।

এই মহাপুৰুষসকলে সমগ্ৰ ভাৰততে ত্যাগৰ মন্ত্ৰ, উদাৰতাৰ বাণী আৰু মানৱীয় আধ্যাত্মিকতাৰ আদৰ্শ প্ৰচাৰ কৰিছিল। তেওঁলোকে ধৰ্ম আৰু জাতিৰ সংকীৰ্ণতা দূৰ কৰি মানুহক প্ৰেম আৰু সমতাৰ শিক্ষা দিছিল। তেওঁলোকৰ এই উদাৰ বাণীসমূহৰ দ্বাৰা অনুপ্ৰাণিত হৈয়েই যুগ যুগ ধৰি ভাৰতবাসীয়ে নিজৰ ভাষা, ধৰ্ম আৰু আঞ্চলিক পাৰ্থক্য পাহৰি আপোন ভাই-ভনীৰ দৰে মিলিজুলি থাকিবলৈ শিকিছে। ইয়েই ভাৰতৰ ঐক্যৰ মূল আধাৰ।

এক পদত উত্তৰ দিয়া

প্ৰশ্ন ১: যাৰ বিনাশ বা ধ্বংস নাই — অবিনাশী

প্ৰশ্ন ২: অতীত, বৰ্তমান আৰু ভৱিষ্যত— এই ত্ৰিকালৰ কথা জনা ব্যক্তি — ত্ৰিকালজ্ঞ

প্ৰশ্ন ৩: বুৰঞ্জীয়ে ঢুকি নোপোৱা বা ইতিহাসৰ সমল নথকা যুগ — প্ৰাগৈতিহাসিক

প্ৰশ্ন ৪: মানুহেৰে ভৰি থকা ঠাই — জনাকীৰ্ণ

প্ৰশ্ন ৫: শিল বা ধাতু আদিৰে মূৰ্তি সাজা বিদ্যা — ভাস্কৰ্য

অতি চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১: ড° হেমন্ত কুমাৰ শৰ্মাই কোন বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পি.এইচ.ডি. লাভ কৰিছিল?

উত্তৰ: গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা।

প্ৰশ্ন ২: ভাৰতবৰ্ষৰ কোনটো অংশৰ মানুহৰ মাজত ৰুটি প্ৰধান খাদ্য?

উত্তৰ: উত্তৰ, মধ্য আৰু পশ্চিম ভাৰতৰ লোকৰ।

প্ৰশ্ন ৩: পাঠত উল্লেখ থকা অনুসৰি 'দুটা অঞ্চলৰ লোক' বুলিলে কোন দুখন দেশক বুজোৱা হৈছে?

উত্তৰ: পশ্চিম পাকিস্তান আৰু বাংলাদেশ।

চমু প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১: ভাৰতীয় সংস্কৃতিক 'বাৰেবৰণীয়া ফুলৰ ফুলনি' বুলি কিয় কোৱা হৈছে?

উত্তৰ: এখন ধুনীয়া ফুলনিত যেনেকৈ বিভিন্ন ৰং আৰু সুবাসৰ ফুল একেলগে ফুলি ফুলনিখনৰ সৌন্দৰ্য বৃদ্ধি কৰে, ঠিক তেনেদৰে ভাৰতবৰ্ষতো বিভিন্ন ভৌগোলিক পৰিৱেশ, ভিন্ন ধৰ্ম, বিভিন্ন ভাষা আৰু জাতি-সংস্কৃতিৰ মানুহে সমিলমিলেৰে একেলগে বাস কৰে। এই বাৰেবৰণীয়া বৈচিত্ৰ্যৰ বাবেই ইয়াক মনোৰম ফুলনিৰ সৈতে তুলনা কৰা হৈছে।

প্ৰশ্ন ২: এজন ভাৰতীয় মুছলমান বা খ্ৰীষ্টান লোকে বিদেশত (মক্কা বা জেৰুজালেমত) থাকিলেও তেওঁৰ প্ৰথম পৰিচয় 'ভাৰতীয়' হয় কিয়?

উত্তৰ: কাৰণ তেওঁলোক ধৰ্মীয়ভাৱে যিয়েই নহওক কিয়, তেওঁলোকৰ গাত আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰত যুগ যুগ ধৰি চলি অহা ভাৰতীয় উদাৰ সংস্কৃতিৰ এক গভীৰ চাপ বা প্ৰভাৱ বিদ্যমান থাকে। এই সাংস্কৃতিক মিলৰ বাবেই বিদেশৰ মাটীত তেওঁলোকৰ প্ৰথম পৰিচয় ধৰ্মতকৈ 'ভাৰতীয়' হিচাপেহে প্ৰকাশ পায়।

দীঘল প্ৰশ্নোত্তৰ

প্ৰশ্ন ১: "ভাষিক আৰু ধৰ্মীয় পাৰ্থক্য সত্ত্বেও ভাৰতীয়সকল কেনেকৈ এক হৈ আছে?" — পাঠৰ আধাৰত ইয়াৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ বিশ্লেষণ কৰা।

উত্তৰ: ভাৰতবৰ্ষত অগণন ভাষা আৰু ধৰ্ম থকা সত্ত্বেও সমগ্ৰ দেশখন এক হৈ থকাৰ প্ৰধান কাৰণসমূহ তলত দিয়া ধৰণে ফঁহিয়াব পাৰি:

প্ৰকৃতিৰ আকৰ্ষণ: ভাৰতৰ ৰত্নগৰ্ভা প্ৰকৃতিয়ে বিভিন্ন সময়ত বিদেশীসকলক আকৰ্ষণ কৰি আনিছে আৰু তেওঁলোকে ইয়াৰ অৰ্থনৈতিক আৰু সামাজিক ব্যৱস্থাক আপোন কৰি লৈ ইয়াৰে এজন হৈ পৰিছে।

মহাপুৰুষসকলৰ অৱদান: ভগৱান বুদ্ধ, শংকৰদেৱ, কবীৰ, নানক আদি মহাপুৰুষসকলে দেশত যি প্ৰেম, উদাৰতা আৰু আধ্যাত্মিকতাৰ বাণী প্ৰচাৰ কৰিলে, সিয়ে মানুহক ধৰ্ম-ভাষাৰ প্ৰাচীৰ ভাঙি এক হ'বলৈ শিকালে।

প্ৰাচীন ধৰ্মগ্ৰন্থৰ প্ৰভাৱ: বেদ, উপনিষদ, ৰামায়ণ, মহাভাৰত আদি মহাকাব্যসমূহে প্ৰাচীন কালৰে পৰা সমগ্ৰ ভাৰতবাসীৰ মনত একেই নৈতিক মূলবোধ আৰু চিন্তাধাৰাৰ ঐক্য গঢ়ি তুলিছে।

সংস্কৃত ভাষাৰ ভূমিকা: প্ৰাচীন কালত উত্তৰ আৰু দক্ষিণ ভাৰতৰ মাজত সংযোগৰ মাধ্যম আছিল সংস্কৃত ভাষা, যিয়ে সাংস্কৃতিক সম্প্ৰীতি ৰক্ষাত ডাঙৰ সহায় কৰিছিল।

সুকুমাৰ কলা আৰু উৎসৱ: ভাৰতীয় সংগীত, স্থাপত্য-ভাস্কৰ্য আৰু ১৫ আগষ্ট, দেৱালী, ঈদৰ দৰে ৰাষ্ট্ৰীয় তথা ধৰ্মীয় উৎসৱসমূহে সকলো শ্ৰেণীৰ লোককে একতাৰ এক শক্তিশালী বান্ধোনেৰে বান্ধি ৰাখিছে।

অধ্যায়ৰ পৰিচয়

'ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্যৰ মাজত ঐক্য' শীৰ্ষক প্ৰবন্ধটি ড° হেমন্ত কুমাৰ শৰ্মাৰ দ্বাৰা ৰচিত। প্ৰবন্ধটিত লেখকে ভাৰতবৰ্ষৰ দৰে এখন বিশাল আৰু বৈচিত্ৰ্যপূৰ্ণ দেশত বিভিন্ন জাতি, ধৰ্ম, ভাষা আৰু সংস্কৃতিৰ মাজত যুগ যুগ ধৰি বিৰাজ কৰি থকা অভিন্ন সাংস্কৃতিক একতাৰ এক অতি সুন্দৰ আৰু যুক্তিপূৰ্ণ বিশ্লেষণ ডাঙি ধৰিছে। ভৌগোলিক অসমতা, বিভিন্ন মানৱ গোষ্ঠীৰ আগমন আৰু আচাৰ-ব্যৱহাৰৰ ভিন্নতা থকা সত্ত্বেও ভাৰতীয় সমাজ কেনেকৈ একতাৰ এনাজৰীৰে বান্ধ খাই আছে, সেয়া ইয়াত আলোচনা কৰা হৈছে।

কবি/লেখক পৰিচয়

ড° হেমন্ত কুমাৰ শৰ্মাৰ জন্ম নলবাৰী জিলাৰ অন্তৰ্গত পিপলিবাৰী গাঁৱত হৈছিল। তেওঁ কটন কলেজৰ অসমীয়া বিভাগত অধ্যাপনা কৰিছিল। ১৯৯২ চনৰ ১৮ জানুৱাৰীত তেওঁৰ মৃত্যু হয়। তেওঁ অসম সাহিত্য সভা, অসম জনসংস্কৃতি সমাজ আদি বিভিন্ন সাহিত্য-সংস্কৃতিমূলক অনুষ্ঠানৰ সৈতে সক্ৰিয়ভাৱে জড়িত আছিল। তেওঁ গুৱাহাটী বিশ্ববিদ্যালয়ৰ পৰা পি.এইচ.ডি. ডিগ্ৰী লাভ কৰিছিল।

প্ৰধান গ্ৰন্থসমূহ: 'অসমীয়া সাহিত্যৰ দৃষ্টিপাত', 'অসমীয়া সাহিত্যৰ ৰেঙনি', 'সাহিত্য বিচিত্ৰা', 'সাহিত্যৰ জেউতি', 'কাবেৰীৰ পাৰে পাৰে', 'স্মৃতিৰ পলাশ', 'সেই মালাধাৰি', 'ৰাখি বন্ধন', 'সন্ধ্যাৰাগ', 'জীৱনী সৌৰভ' আদি।

সম্পাদনা গ্ৰন্থ: 'অসমীয়া লোকগীতি সঞ্চয়ন', 'কামৰূপী লোকগীত-সংগ্ৰহ' আৰু 'কিংবদন্তিৰ সাধু'।

পাঠৰ মূলভাব

ভাৰতবৰ্ষ এখন বাৰেবৰণীয়া ফুলৰ ফুলনিৰ দৰে। ইয়াত ভৌগোলিক, ধৰ্মীয়, ভাষিক আৰু সামাজিক ক্ষেত্ৰত প্ৰচুৰ পাৰ্থক্য বা বৈচিত্ৰ্য দেখা যায়। কিন্তু এই সকলো বৈচিত্ৰ্যৰ অন্তৰালত এক গভীৰ সাংস্কৃতিক আৰু আধ্যাত্মিক ঐক্য বিদ্যমান। প্ৰাচীন কালৰে পৰা ভাৰতীয় মনিষী, মহাপুৰুষ আৰু সুকুমাৰ কলা-সংস্কৃতিয়ে সমগ্ৰ দেশখনক একতাৰ সূতাৰে গাঁথি ৰাখিছে। ভাৰতৰ বৈচিত্ৰ্যবোৰ যদি ইয়াৰ অংগ-প্ৰত্যংগ হয়, তেন্তে ইয়াৰ একতা বা ঐক্য হ'ল ভাৰতবৰ্ষৰ অবিনাশী আত্মা।

পাঠৰ সাৰাংশ

ভাৰতবৰ্ষ এক অতি প্ৰাচীন সুসভ্য ঐতিহ্যপূৰ্ণ দেশ। ইয়াৰ ভৌগোলিক অৱস্থান অতি বৈচিত্ৰ্যময়— এফালে হিমালয়ৰ দৰে ওখ পৰ্বত, আনফালে সাগৰ; ক'ৰবাত মৰুভূমি, ক'ৰবাত আকৌ মৌচুমীৰ বৰষুণ। এই দেশলৈ প্ৰাগৈতিহাসিক যুগৰে পৰা বিভিন্ন মানৱ গোষ্ঠী যেনে— দ্ৰাবিড়, অষ্ট্ৰিক, মংগোলীয় আৰু আৰ্যসকলৰ আগমন ঘটিছে। পৰৱৰ্তী সময়ত শক, কুশান, পাঠান, মোগল, ইংৰাজ আদি জাতিবোৰো ইয়ালৈ আহি ইয়াৰ সমাজ ব্যৱস্থাৰ সৈতে মিলি পৰিছে।

অঞ্চলভেদে ভাৰতীয় মানুহৰ খাদ্য (ভাত আৰু ৰুটি) আৰু সাজ-পাৰ (মেখেলা-চাদৰ, শাৰী, ধুতি, চুড়িদাৰ) বেলেগ বেলেগ। ইয়াত কেইবাটাও ধৰ্ম আৰু পোন্ধৰটাৰো অধিক আঞ্চলিক ভাষা প্ৰচলিত। ইমান পাৰ্থক্য থকাৰ পাছতো ভাৰতবাসীৰ মাজত এক গভীৰ একতা আছে। ইয়াৰ কাৰণ হ'ল— মহাপুৰুষসকলৰ উদাৰ বাণী, বেদ-উপনিষদ-ৰামায়ণ-মহাভাৰত আদি গ্ৰন্থৰ একেই চিন্তাধাৰা, আৰু সংগীত-চিত্ৰকলা-ভাস্কৰ্য আদি সুকুমাৰ কলাৰ অপূৰ্ব সমন্বয়। ভাৰতীয় সংস্কৃতি এক সমন্বয়ৰ বস্তু, যিয়ে সকলো বৈচিত্ৰ্যৰ মাজতো একতাৰ সেতু নিৰ্মাণ কৰিছে।